方言費解、難懂、易生歧義,所以還是要說普通話。
然而方言又是很有趣的。
同一件事情,用方言說,就可能比普通話有趣。
一、麻煩與趣味
方言這玩意,有時想想是很麻煩的。
比方說日本。
在東北人嘴裡好像是“一本”,在湖北人嘴裡好像是“二本”,到了上海人嘴裡,又好像是“十本了”。
到底是幾本?其實一本也不本,是日本。
方言中的麻煩不少。
除了語音的問題,還有詞彙的問題。
比如廣州話把危險叫做“牙煙”,把兒媳婦叫做“心抱“,就很費解。
危險怎麼是牙齒冒煙呢?兒媳婦又怎麼能用“心”去“抱”?“本地狀元”的說法也很可笑。
所謂“本地狀元”,其實就是麻風病人。
如果“本地狀元”是麻風病人,那麼“外地狀元”是什麼病人?艾滋病嗎?更可笑的是把“合在一起湊在一塊”叫“共埋”。
我想和你一起吃飯,就叫“我想共埋你食”。
外地人聽了,還不得吓出一身冷汗?共埋?什麼共埋?殉葬啊?
想想廣州人也真有意思,他們忌諱“死”,卻不忌諱“埋”,說“埋”的事情不少。
比如進店叫“埋棧”,入席叫“埋位”,靠岸叫“埋頭”,算賬叫“埋數”,結束叫“埋尾”,結賬叫“埋單”。
埋什麼單?當然是賬單。
北方人不懂“埋單”是什麼意思,隻知道埋單的時候要付錢,便想當然地寫成“買單”。
後來弄清是“埋單”了,又猜想這大約是因為廣東人要面子,才會用鈔票把賬單“埋”起來。
其實“埋”在粵語中,有“靠攏”和“閉合”的意思。
所以“埋櫃”可以暗指搶劫(搶劫要靠近櫃台);“埋街”也可以暗指從良(意謂妓女關門不再做皮肉生意)。
埋單,則應該理解為把賬單“合”起來,而不是“埋”起來。
它既不是拿錢購買賬單,也不是用錢埋葬賬單。
方言費解、難懂、易生歧義,所以還是要說普通話。
然而方言又是很有趣的。
同一件事情,用方言說,就可能比普通話有趣。
廣州有句話叫“砂煲兄弟”。
砂煲兄弟也就是酒肉朋友,但比“酒肉朋友”更俏皮,因為有雙關的意義。
廣州人把混叫做撈,把泡叫做煲。
混日子就叫撈世界,泡電話就叫煲電話粥。
吃沙鍋,是既要“煲”又要“撈”的,所以“砂煲兄弟”就是一起混世面煲生活的人。
至于他們“煲”的是不是“無米粥”(沒有結果的事),那就隻有天曉得。
這樣形象生動的說法全國各地都有。
成都話“貼心豆瓣”,上海話“連檔碼子”,武漢話“夾生紅苔”,北京話“柴禾妞兒”和廣州的“砂煲兄弟”都有異曲同工之妙。
所謂“柴禾妞兒”,就是鄉下姑娘;夾生紅苔,就是又蠢又輩又不懂規矩的人;連檔碼子,就是同夥;貼心豆瓣,就是心腹。
但用方言一說,就特别有味。
尤其是“貼心豆瓣”,有一種隻可意會不可言傳的妙處和風味。
四川人的豆瓣是拿來做醬的。
醬諧音将,貼心豆瓣也就是心腹幹将。
但這幹将再貼心,也不過豆瓣醬。
豆瓣醬的用場,無非剁碎了做麻婆豆腐或者炒回鍋肉。
所以,當成都人說某人是某某大人物的“貼心豆瓣”時,譏諷調侃的味道便很麻辣。
其實,甭管什麼方言什麼話,隻要說得好,說得漂亮,說得有趣,就有藝術性。
藝高人膽大,北京人手藝(也許得叫“嘴藝”)好,就特别敢說。
比如說一個人精,北京的說法是“要是長毛,就成猴了”;說一個人壞,是“拍拍腦袋,那膿水兒就能從腳底下流出來”;說一個人為了巴結别人東奔西跑地獻殷勤,就叫“狗颠屁股三兒”;說一個人笨,則叫“人家偷驢,他拔撅子”。
是不是很有趣?
方言為什麼比較有趣呢?因為方言是民間話語,不像官話那樣有許多講究。
官話的講究是很多的,比如要求統一、規範、标準。
不統一,不規範,不标準,就沒法讓盡可能多的人聽懂,也就不成其為官話了。
方言則不同,它原本就是“一方之言”。
隻要一個地方的人聽得懂,就能成立,所以各地方言中都有一些外地人聽不懂的詞兒,就連北京話也不例外。
比如不忿(不服氣)、不吝(不在乎)、抽立(輸光戰敗)、搓火(着急上火)、底兒潮(有犯罪前科),都是正在流行的當代方言,外地人聽得懂的也不多。
多樣也帶來了豐富。
比如“打”,在粵語中就有十幾種說法。
除了一般的打,還有春(用拳頭從上往下打)、撻(用手背打)、捆(用手掌打)、鑿(曲着指節從上往下敲腦袋)、做(悄悄地打)、砌(狠狠地打)等等(其他一些用粵語方言字表示的說法恕不一一列舉),正所謂“怎一個‘打’字了得”?
這是古風。
古人說話,其實比今人講究。
比如肌肉皮膚,在古代就不是一個概念。
人曰肌,獸曰肉;人曰膚,獸曰皮。
皮是和毛聯系在一起的。
毛長在皮上,所以說皮毛皮毛,“皮之不存,毛将焉附”。
人身上沒有毛,因此不能叫“皮”,隻能叫“膚”,同樣,肉是可以吃的(肉食或食肉)。
人不能吃,因此不能叫“肉”,隻能叫“肌”。
“肌膚受之父母”,不能說成“皮肉受之父母”;而大老爺在堂上恐吓人犯,說“從實招來,以免皮肉受苦”,實際上就有點不把人當人了。
後來就沒有那麼多講究了。
肌肉皮膚,混為一談。
因為語言要統一,許多地方都得馬虎一點,隻好含糊其辭。
簡單、含混、粗線條,才易于流通,所以普通話往往粗疏,方言反倒過細。
比如“沒有”,閩南話就分“無”和“未”。
無是不存在,未是還沒有,一個立足于空間,一個立足于時間,但到了普通話那裡,統統都是“沒有”。
難怪方言的表現力比較強了。
二、吃不了兜着走
方言豐富、有趣,大家便都愛說方言,至少在親朋好友們聊天時是這樣。
聊天,北京叫“侃”(侃大山),上海叫“吹”(吹牛皮),廣州叫“傾”(傾渴),成都叫“擺”(擺龍門陣),東北叫“啦”(啦呱),西北叫“谝”(谝傳),新疆叫“宣”(宣荒)。
其中新疆的說法最有意思。
宣是講,荒是遠,也是荒唐荒誕,甚至隻不過道聽途說的“荒信兒”。
宣荒,自然可以漫無邊際地東拉西扯,從家長裡短一直扯到地老天荒。
閩南人的說法也很絕,叫“化仙”—烏龍茶一泡,榕樹下一坐,看着潮起潮落雲散雲飛,天南海北随心所欲地聊開去,便飄飄欲仙了。
方言中的話多驚人妙語,我懷疑就是聊天時聊出來的。
方言不同于官話,除了有和官話相同的那些用途外,還多半用來說閑話。
說閑話的特點是放松,是百無禁忌,用不着一本正經,周吳鄭王。
可以胡說八道,可以信口開河,可以張冠李戴,可以指桑罵槐,甚至可以不考慮語言的規範,因為萬一“吃不了”,還能夠“兜着走”。
事實上說話一旦随便,也就容易出彩
基本
文件
流程
错误
SQL
调试
- 请求信息 : 2026-02-06 02:52:31 HTTP/2.0 GET : https://zheca.com/book/1592744/637676.html
- 运行时间 : 0.105115s [ 吞吐率:9.51req/s ] 内存消耗:4,711.34kb 文件加载:93
- 查询信息 : 1 queries 0 writes
- 缓存信息 : 18 reads,0 writes
- /www/wwwroot/zheca.com/public/index.php ( 4.08 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/base.php ( 1.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Loader.php ( 12.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/composer/autoload_static.php ( 6.54 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Error.php ( 4.00 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/psr/log/Psr/Log/LoggerInterface.php ( 2.97 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Container.php ( 15.53 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/App.php ( 26.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Env.php ( 2.85 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Config.php ( 9.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/convention.php ( 11.74 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/tags.php ( 0.96 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Hook.php ( 5.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/common.php ( 37.88 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/helper.php ( 20.29 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/provider.php ( 0.62 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/app.php ( 8.05 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Env.php ( 1.17 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Facade.php ( 3.44 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/cache.php ( 1.13 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/console.php ( 0.91 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/cookie.php ( 1.11 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/database.php ( 2.26 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/log.php ( 1.22 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/middleware.php ( 0.85 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/session.php ( 1.06 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/template.php ( 1.69 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/trace.php ( 0.84 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-mbstring/bootstrap.php ( 4.57 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-php72/bootstrap.php ( 1.41 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-intl-idn/bootstrap.php ( 2.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/ralouphie/getallheaders/src/getallheaders.php ( 1.60 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/promises/src/functions_include.php ( 0.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/promises/src/functions.php ( 11.77 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/psr7/src/functions_include.php ( 0.15 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/psr7/src/functions.php ( 26.03 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/guzzle/src/functions_include.php ( 0.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/guzzle/src/functions.php ( 9.65 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/overtrue/wechat/src/Kernel/Support/Helpers.php ( 2.28 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/overtrue/wechat/src/Kernel/Helpers.php ( 1.81 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/naixiaoxin/think-wechat/src/helper.php ( 0.18 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Hook.php ( 1.46 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Db.php ( 7.67 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Lang.php ( 7.38 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Request.php ( 57.17 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Log.php ( 8.92 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/log/driver/File.php ( 8.95 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/lang/zh-cn.php ( 12.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/route/route.php ( 3.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Route.php ( 3.83 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Route.php ( 25.79 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Domain.php ( 7.07 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleGroup.php ( 16.45 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Rule.php ( 28.50 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleItem.php ( 8.69 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleName.php ( 3.92 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Config.php ( 1.52 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/naixiaoxin/think-wechat/src/Behavior/AppInit.php ( 1.94 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/dispatch/Module.php ( 5.21 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Dispatch.php ( 9.27 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Middleware.php ( 5.34 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Cookie.php ( 7.35 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/View.php ( 5.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/view/driver/Think.php ( 6.12 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Template.php ( 47.31 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/template/driver/File.php ( 2.29 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Session.php ( 14.35 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Debug.php ( 7.57 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Cache.php ( 3.27 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/cache/driver/File.php ( 7.91 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/cache/Driver.php ( 8.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Chapter.php ( 63.61 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Check.php ( 2.03 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Base.php ( 2.97 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Controller.php ( 7.48 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/traits/controller/Jump.php ( 4.76 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/model/BooksModule.php ( 40.51 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Model.php ( 27.26 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/Attribute.php ( 17.49 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/RelationShip.php ( 19.82 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/ModelEvent.php ( 6.04 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/TimeStamp.php ( 2.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/Conversion.php ( 7.49 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Cache.php ( 2.06 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Connection.php ( 58.94 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/connector/Mysql.php ( 5.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/builder/Mysql.php ( 5.51 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Builder.php ( 36.45 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Query.php ( 104.44 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Response.php ( 9.68 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/response/View.php ( 2.28 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/runtime/temp/3bd55e974fa579e25ffeec3951e1269c.php ( 4.04 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/debug/Html.php ( 4.02 KB )

0.105787s