,就是東南沿海,閩南、閩東、莆仙是也。
二者之間的分野,“恰好與晉代晉安郡和建安郡的分界相重合”(周振鶴、遊汝傑《方言與中國文化》)。
這也不奇怪。
郡縣總是因人而設的。
從陸路入閩的進入西北山區,伴建溪而居,于是便有建安郡。
從海路入閩的進入東南沿海,伴晉江而居,于是便有晉安郡。
前者從仙霞嶺、武夷山向東南發展,後者從東南沿海向西北推進,等到兩郡之間的空間終于填滿時,各自的方言卻早成定局。
後來,本屬泉州管轄的木蘭溪流域(莆田、仙遊)自成一個二級政區(宋元興化軍、明清興化府),莆仙話便成了閩東話、閩南話這兩塊大石頭之間的小石頭。
曆史、地理、政治一齊使勁,八閩也就互不交通。
六、雜交品種
說完了閩語,就該來說粵語。
粵語和閩語一樣,也是和普通話相異程度很高的方言,次則為吳語,再次為湘語、贛語、客家話,和普通話相異程度最小的是北方方言内部各次方言,比如西北方言、西南方言、江淮方言、華北方言。
所以,南方六大方言也可以分為三組:閩粵、吳湘、贛客。
吳湘形成最早,贛客最晚,閩粵居中。
吳湘同源,贛客同代,閩粵的關系則有些微妙。
如果說吳楚(或吳湘)是遠親,那麼閩粵便是近鄰。
在華夏諸族崛起于中原的“三代”(夏、商、周)時期,閩粵都是“天荒地老”的“荒服”之地。
周人别内外,定親疏,有四夷、八蠻、七閩、百粵各色人等。
七閩、百粵排在四夷、八蠻後面,可見在當時華夏民族的眼裡,閩人和粵人比“蠻夷”還要“蠻夷”。
甚至直到如今,閩人和粵人在不少人眼裡仍有“非我族類”之感,因為他們說的話最難懂,風俗習慣也大相徑庭。
千百年前,和他們說話要“待譯而後通”(《鹽鐵論》),現在如果沒有翻譯,也還是困難重重。
百粵也叫百越,可能是指南方的一些少數民族,部落也很多,所以叫“百越”。
其中住在浙江的叫“於越”,住在福建的叫“閩越”,住在江西的叫“揚越”,住在廣東的叫“南越”,住在安南的叫“駱越”。
可見閩粵之間确有千絲萬縷的關系,沒準還是同祖同宗,完全應該“同病相憐”乃至“同舟共濟”的。
然而閩粵文化卻并不相同,閩粵之間也少有交通。
閩語和粵語之間的差異,也不比吳語和湘語、贛語和客家話之間的差别小,甚至閩人和粵人在體質上也不太相同。
閩人和咱們一樣,都是蒙古人種,粵人則被疑為馬來人種。
其實馬來人種也是蒙古人種的一個分支,叫“馬來亞種”。
但一說“馬來人種”,便想到什麼安南啦,暹羅啦,爪哇啦,有些“異類”的感覺。
粵語也很異類。
它和普通話的差異,要多到七成以上。
閩語和普通話的差異也有這麼多,但閩語是當年中原音韻的遺存。
說閩語異類,便未免數典忘祖。
再說也沒什麼人說閩人是“馬來人種”。
粵語,不三不四,怪裡怪氣,爪哇人的話,算什麼呢?
其實粵語也是漢語。
在海外許多地方,它還被看作是“正宗”的漢語,形态上也并不比閩語古老。
閩語中本字無考的讀音很多,普通話填詞的歌曲如果改用閩語來唱,就不倫不類,“翻譯”成粵語卻沒什麼關系,因為粵語有一整套完整的文白讀音系統,可以很自然地和普通話對換,所以,和閩語相比,它還是更“現代”的漢語。
實際上粵語的源頭比閩語還久遠。
因為中原漢人第一次大規模移民嶺南,是在秦代。
秦始皇二十五年,大将王翦平定江南及百越,七年後,任嚣、趙佗又再次平定百越,并留下将士五十萬人鎮守,越漢雜處的局面形成,古粵語也就初具規模。
然而現代粵語卻并不是古粵語獨立發展的産物。
在後來漫長的歲月裡,它不斷受到中原漢語的影響。
特别是漢末唐末宋末這三個時期,中原漢人絡繹不絕地進入嶺南,其中不乏名門望族、學士文人。
這些人代表着比較先進的文化,來頭大,水平高,便使當地土著逐漸漢化,粵語也就一變再變。
這就和閩語的形成不大一樣。
閩語的成型是突變的,粵語的成型則是漸變的。
因為對于嶺南來說,大規模的移民其事已久,以後所受之影響不過潛移默化,其間有一個漫長的越漢雜處相互磨合的過程。
福建就不一樣,移民既晚,來勢亦兇,不但人數衆多,而且往往伴随着中央政權的南移。
比如晉室偏安江左,與福建相去不遠;隋中葉全福建人丁不過一萬五千戶,到唐開元時僅泉州就有五萬餘戶人家,可見移民之多。
如此鋪天蓋地,則原先散落在八閩大地的那些閩越土著,也就勢必淹沒在移民的汪洋大海之中,沒多少越漢雜處相互磨合的事情了。
成功也往往意味着結束。
因此突變的閩語便相對比較封閉,漸變的粵語反倒有一種開放的性格。
粵語是很有一點“拿來主義”精神的。
粵語中外來詞彙不少,波(ball球)啦,恤(shirt襯衣)啦,的士(taxi出租車)啦,我們早就耳熟能詳。
這種現象其他方言中也有,但不如粵語突出,也不像粵語那樣喜歡搞“中外合資”,同一個詞或詞組中,一半外來的,一半土生土長的,還要把那外來的詞念成粵語腔。
其實這正是粵語的一貫作風。
它原本就是中原漢語、當地土話、少數民族語言和外國語的“雜交品種”。
直到現在,粵語中還有不少當年“百越雜處”的痕迹。
比如“這”說成“呢”,就和壯、侗、傣、黎、布依語相同或近似。
又如細想叫撚,抓住叫揿,一團叫一舊,便是壯語。
乜、擰等字都念陰調,也和壯語相似。
修飾詞放在被修飾詞後面,比如客人叫人客,幹菜叫菜幹,公雞叫雞公,牯牛叫牛牯,更是壯語的構詞特征。
漢語和壯語雖然都屬漢藏語系,但畢竟不是同一個語族,粵語卻能将它們融為一體。
這種融會貫通、大而化之的神通,正是粵語和粵語文化的特征。
粵語既然能打通南北東西、古今中外,自然也能打通全省,這就和閩語不同。
粵語是一體化的,閩語則是多元化的。
也許正是由于這個原因,粵語文化的影響要比閩語文化的影響大。
粵劇遠比閩劇或梨園戲、高甲戲、歌仔戲有名,廣東音樂也遠比福建的南音深入人心。
美術方面,廣東有嶺南畫派,福建卻乏善可陳,因為福建雖不乏人才,但八閩互不交通,各拿各的号,各吹各的調,鑼齊鼓不齊的,沒法擰成一股繩,也就不可能和一體化的粵語文化相抗衡了。
難怪海外的華人雖然閩人比粵人多,粵語卻比閩語吃得開。
基本
文件
流程
错误
SQL
调试
- 请求信息 : 2026-02-08 09:49:11 HTTP/2.0 GET : https://zheca.com/book/1592748/637668_5.html
- 运行时间 : 0.105733s [ 吞吐率:9.46req/s ] 内存消耗:4,715.05kb 文件加载:93
- 查询信息 : 1 queries 0 writes
- 缓存信息 : 18 reads,0 writes
- /www/wwwroot/zheca.com/public/index.php ( 4.08 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/base.php ( 1.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Loader.php ( 12.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/composer/autoload_static.php ( 6.54 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Error.php ( 4.00 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/psr/log/Psr/Log/LoggerInterface.php ( 2.97 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Container.php ( 15.53 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/App.php ( 26.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Env.php ( 2.85 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Config.php ( 9.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/convention.php ( 11.74 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/tags.php ( 0.96 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Hook.php ( 5.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/common.php ( 37.88 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/helper.php ( 20.29 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/provider.php ( 0.62 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/app.php ( 8.05 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Env.php ( 1.17 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Facade.php ( 3.44 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/cache.php ( 1.13 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/console.php ( 0.91 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/cookie.php ( 1.11 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/database.php ( 2.26 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/log.php ( 1.22 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/middleware.php ( 0.85 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/session.php ( 1.06 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/template.php ( 1.69 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/trace.php ( 0.84 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-mbstring/bootstrap.php ( 4.57 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-php72/bootstrap.php ( 1.41 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-intl-idn/bootstrap.php ( 2.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/ralouphie/getallheaders/src/getallheaders.php ( 1.60 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/promises/src/functions_include.php ( 0.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/promises/src/functions.php ( 11.77 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/psr7/src/functions_include.php ( 0.15 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/psr7/src/functions.php ( 26.03 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/guzzle/src/functions_include.php ( 0.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/guzzle/src/functions.php ( 9.65 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/overtrue/wechat/src/Kernel/Support/Helpers.php ( 2.28 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/overtrue/wechat/src/Kernel/Helpers.php ( 1.81 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/naixiaoxin/think-wechat/src/helper.php ( 0.18 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Hook.php ( 1.46 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Db.php ( 7.67 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Lang.php ( 7.38 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Request.php ( 57.17 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Log.php ( 8.92 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/log/driver/File.php ( 8.95 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/lang/zh-cn.php ( 12.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/route/route.php ( 3.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Route.php ( 3.83 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Route.php ( 25.79 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Domain.php ( 7.07 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleGroup.php ( 16.45 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Rule.php ( 28.50 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleItem.php ( 8.69 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleName.php ( 3.92 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Config.php ( 1.52 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/naixiaoxin/think-wechat/src/Behavior/AppInit.php ( 1.94 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/dispatch/Module.php ( 5.21 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Dispatch.php ( 9.27 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Middleware.php ( 5.34 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Cookie.php ( 7.35 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/View.php ( 5.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/view/driver/Think.php ( 6.12 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Template.php ( 47.31 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/template/driver/File.php ( 2.29 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Session.php ( 14.35 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Debug.php ( 7.57 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Cache.php ( 3.27 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/cache/driver/File.php ( 7.91 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/cache/Driver.php ( 8.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Chapter.php ( 63.61 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Check.php ( 2.03 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Base.php ( 2.97 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Controller.php ( 7.48 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/traits/controller/Jump.php ( 4.76 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/model/BooksModule.php ( 40.51 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Model.php ( 27.26 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/Attribute.php ( 17.49 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/RelationShip.php ( 19.82 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/ModelEvent.php ( 6.04 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/TimeStamp.php ( 2.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/Conversion.php ( 7.49 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Cache.php ( 2.06 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Connection.php ( 58.94 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/connector/Mysql.php ( 5.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/builder/Mysql.php ( 5.51 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Builder.php ( 36.45 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Query.php ( 104.44 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Response.php ( 9.68 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/response/View.php ( 2.28 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/runtime/temp/3bd55e974fa579e25ffeec3951e1269c.php ( 4.04 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/debug/Html.php ( 4.02 KB )

0.106436s