萬物同宇而異體,無宜而有用為人,數也。
人倫并處,同求而異道,同欲而異知,生也。
皆有可也,知愚同;所可異也,知愚分。
埶同而知異,行私而無禍,縱欲而不窮,則民心奮而不可說也。
如是,則知者未得治也;知者未得治,則功名未成也;功名未成,則群衆未縣也;群衆未縣,則君臣未立也。
無君以制臣,無上以制下,天下害生縱欲。
欲惡同物,欲多而物寡,寡則必争矣。
故百技所成,所以養一人也。
而能不能兼技,人不能兼官。
離居不相待則窮,群居而無分則争;窮者患也,争者禍也,救患除禍,則莫若明分使群矣。
強脅弱也,知懼愚也,民下違上,少陵長,不以德為政:如是,則老弱有失養之憂,而壯者有分争之禍矣。
事業所惡也,功利所好也,職業無分:如是,則人有樹事之患,而有争功之禍矣。
男女之合,夫婦之分,婚姻娉内,送逆無禮:如是,則人有失合之憂,而有争色之禍矣。
故知者為之分也。
【譯文】
萬物并存于宇宙之中而形體各不相同,它們不能主動地迎合人們的需要卻對人都有用,這是一條客觀規律。
人類群居在一起,同樣有追求而思想原則卻不同,同樣有欲望而智慧卻不同,這是人的本性。
人們都有所認可,這是智者和蠢人相同的;但各人所認可的事物是不同的,這是智者和蠢人的區别。
如果人們地位相同而智慧不同,謀取私利而不受懲罰,随心所欲而不會碰壁,那麼人們将奮起争競,求取私欲,而不可說服了。
像這樣,那麼有智慧的人就不能進行治理;有智慧的人不能治理,那麼他們的功業和名望就不能成就;他們的功業名望不能成就,那麼人群就不會有等級差别;人群沒有等級差别,那麼君主與臣下的關系就不能确立。
沒有君主來統制臣子,沒有上級來控制下級,那麼天下的禍害就會因為各人的為所欲為而不斷發生。
人們需要和厭棄同樣的東西,可是需要的多而東西少,東西少就一定會發生争奪了。
用來供養一個人的,是各行各業的人所制成的産品。
一個人的能力不可能同時精通所有的技藝,一個人不可能同時從事所有的職業,所以人如果離群索居而不互相依靠就會陷入困境,如果群居而沒有名分規定就會發生争奪。
陷于困境,是一種禍患;争奪,是一種災難。
要消除禍患免除災難,就沒有比明确各人的名分、使人們結合成社會群體更好的了。
如果強暴的威脅弱小的,聰明的害怕愚昧的,下民違抗君上,年輕的欺淩年長的,不根據禮義道理來治理政事,像這樣,那麼年老體弱的人就會有無人扶養的憂慮,而身強力壯的人也會有分裂相争的禍患了。
做事幹活是人們所厭惡的,功名利益是人們所喜歡的,如果各人的職事沒有名分規定,像這樣,那麼人們就會有事情難以興辦而互相争奪功勞的禍患了。
男女的結合、夫婦的區别、娶妻出嫁、定親送禮、送女迎親等如果沒有禮制規定,那麼人們就會有失去配偶的憂慮,而有争奪女色的禍患了。
所以智者給人們制定了名分。
足國之道:節用裕民,而善臧其餘。
節用以禮,裕民以政。
彼裕民,故多餘。
裕民則民富,民富則田肥以易,田肥以易則出實百倍。
上以法取焉,而下以禮節用之,餘若丘山,不時焚燒,無所臧之。
夫君子奚患乎無餘?故知節用裕民,則必有仁聖賢良之名,而且有富厚丘山之積矣。
此無他故焉,生于節用裕民也。
不知節用裕民則民貧,民貧則田瘠以穢,田瘠以穢則出實不半;上雖好取侵奪,猶将寡獲也。
而或以無禮節用之,則必有貪利糾譑之名,而且有空虛窮乏之實矣。
此無他故焉,不知節用裕民也。
康诰曰:“弘覆乎天,若德裕乃身。
”此之謂也。
【譯文】
使國家富足的途徑:節約費用,使民衆富裕,并妥善貯藏那多餘的糧食财物。
節約費用依靠禮制,使民衆富裕依靠政策。
推行節約費用的制度,所以糧食财物會有盈餘;實行使民衆富裕的政策,所以民衆會富裕起來。
民衆富裕了,那麼農田就會被多施肥并且得到精心的耕作;農田被多施肥并且得到精心耕作,那麼生産出來的谷物就會增長上百倍。
國君按照法律規定向他們收稅,而臣民按照禮制規定節約地使用它們。
這樣,餘糧就會堆積如山,即使時常被燒掉,也還是多得沒有地方貯藏它們。
那君子哪裡還用擔心沒有餘糧呢?所以,懂得節約費用、使民衆富裕,就一定會享有仁愛、正義、聖明、善良的名聲,而且還會擁有豐富得像山陵一樣的積蓄。
這沒有其他的緣故,而是由于貫徹了節約費用、使民衆富裕的方針。
不懂得節約費用、使民衆富裕,那麼民衆就會貧困;民衆貧困了,那麼農田就會貧瘠而且荒蕪;農田貧瘠而且荒蕪,那麼生産出來的谷物就還達不到正常收成的一半。
這樣,國君即使熱衷于索取侵占掠奪,仍将得到很少;如果有時還沒有按照禮制規定節約地使用它們,那就一定會有貪婪搜刮的名聲,而且還會有糧倉空空窮困貧乏的實際後果。
這沒有其他的緣故,而是因為不懂得節約費用、使民衆富裕的辦法。
《康诰》說:“廣大地庇護民衆啊就像上天覆蓋大地,遵行禮義道德就能使你本人也得到富裕。
”說的就是這個啊。
禮者,貴賤有等;長幼有差,貧富輕重皆有稱者也。
故天子袾裷衣冕,諸侯玄裷衣冕,大夫裨冕,士皮弁服。
德必稱位,位必稱祿,祿必稱用,由士以上則必以禮樂節之,衆庶百姓則必以法數制之。
量地而立國,計利而畜民,度人力而授事,使民必勝事,事必出利,利足以生民,皆使衣食百用出入相揜,必時臧餘,謂之稱數。
故自天子通于庶人,事無大小多少,由是推之。
故曰:“朝無幸位,民無幸生。
”此之謂也。
【譯文】
所謂禮,就是高貴的和卑賤的有不同的等級,年長的和年幼的有一定的差别,貧窮的和富裕的、權輕勢微的和權重勢大的都各有相宜的規定。
所以天子穿大紅色的龍袍、戴禮帽,諸侯穿黑色的龍袍、戴禮帽,大夫穿裨衣、戴禮帽,士戴白鹿皮做的帽子,穿白色褶子裙。
德行必須和職位相稱,職位必須與俸祿相稱,俸祿必須與費用相稱。
從士以上就必須用禮樂制度去節制他們,對群衆百姓就必須用法度去統制他們。
丈量土地多少來建立分封諸侯國,計算收益多少來使用民衆,評估人的能力大小來授予工作;使人民一定能勝任自己的工作,工作一定能産生經濟效益,而這種收益又足夠用來養活民衆,普遍地使他們穿的、吃的以及各種費用等支出能和收入相抵,一定及時地把他們多餘的糧食财物儲藏起來,這叫做合乎法度。
從天子直到老百姓,事情無論大小多少,都以此類推。
所以說:“朝廷上沒有無德無功而僥幸獲得官位的,百姓中沒有遊手好閑而僥幸獲得生存的。
”說的就是這個。
輕田野之賦,平關市之征,省商賈之數,罕興力役,無奪農時,如是則國富矣。
夫是之謂以政裕民。
人之生不能無群,群而無分則争,争則亂,亂則窮矣。
故無分者,人之大害也;有分者,天下之本利也;而人君者,所以管分之樞要也。
故美之者,是美天下之本也;安之者,是安天下之本也;貴之者,是貴天下之本也。
古者先王分割而等異之也,故使或美,或惡,或厚,或薄,或佚或樂,或劬或勞,非特以為淫泰誇麗之聲,将以明仁之文,通仁之順也。
故為之雕琢、刻镂、黼黻文章,使足以辨貴賤而已,不求其觀;為之鐘鼓、管磬、琴瑟、竽笙,使足以辨吉兇、合歡定和而已,不求其餘;為之宮室、台榭,使足以避燥濕、養德、辨輕重而已,不求其外。
詩曰:“雕琢其章,金玉其相,亹亹我王,綱紀四方。
”此之謂也。
基本
文件
流程
错误
SQL
调试
- 请求信息 : 2026-02-05 02:47:16 HTTP/2.0 GET : https://zheca.com/book/1672708/1046878.html
- 运行时间 : 0.107439s [ 吞吐率:9.31req/s ] 内存消耗:4,767.36kb 文件加载:93
- 查询信息 : 1 queries 0 writes
- 缓存信息 : 18 reads,0 writes
- /www/wwwroot/zheca.com/public/index.php ( 4.08 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/base.php ( 1.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Loader.php ( 12.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/composer/autoload_static.php ( 6.54 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Error.php ( 4.00 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/psr/log/Psr/Log/LoggerInterface.php ( 2.97 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Container.php ( 15.53 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/App.php ( 26.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Env.php ( 2.85 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Config.php ( 9.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/convention.php ( 11.74 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/tags.php ( 0.96 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Hook.php ( 5.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/common.php ( 37.88 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/helper.php ( 20.29 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/provider.php ( 0.62 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/app.php ( 8.05 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Env.php ( 1.17 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Facade.php ( 3.44 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/cache.php ( 1.13 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/console.php ( 0.91 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/cookie.php ( 1.11 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/database.php ( 2.26 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/log.php ( 1.22 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/middleware.php ( 0.85 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/session.php ( 1.06 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/template.php ( 1.69 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/trace.php ( 0.84 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-mbstring/bootstrap.php ( 4.57 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-php72/bootstrap.php ( 1.41 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-intl-idn/bootstrap.php ( 2.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/ralouphie/getallheaders/src/getallheaders.php ( 1.60 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/promises/src/functions_include.php ( 0.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/promises/src/functions.php ( 11.77 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/psr7/src/functions_include.php ( 0.15 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/psr7/src/functions.php ( 26.03 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/guzzle/src/functions_include.php ( 0.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/guzzle/src/functions.php ( 9.65 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/overtrue/wechat/src/Kernel/Support/Helpers.php ( 2.28 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/overtrue/wechat/src/Kernel/Helpers.php ( 1.81 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/naixiaoxin/think-wechat/src/helper.php ( 0.18 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Hook.php ( 1.46 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Db.php ( 7.67 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Lang.php ( 7.38 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Request.php ( 57.17 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Log.php ( 8.92 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/log/driver/File.php ( 8.95 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/lang/zh-cn.php ( 12.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/route/route.php ( 3.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Route.php ( 3.83 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Route.php ( 25.79 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Domain.php ( 7.07 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleGroup.php ( 16.45 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Rule.php ( 28.50 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleItem.php ( 8.69 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleName.php ( 3.92 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Config.php ( 1.52 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/naixiaoxin/think-wechat/src/Behavior/AppInit.php ( 1.94 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/dispatch/Module.php ( 5.21 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Dispatch.php ( 9.27 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Middleware.php ( 5.34 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Cookie.php ( 7.35 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/View.php ( 5.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/view/driver/Think.php ( 6.12 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Template.php ( 47.31 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/template/driver/File.php ( 2.29 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Session.php ( 14.35 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Debug.php ( 7.57 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Cache.php ( 3.27 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/cache/driver/File.php ( 7.91 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/cache/Driver.php ( 8.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Chapter.php ( 63.61 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Check.php ( 2.03 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Base.php ( 2.97 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Controller.php ( 7.48 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/traits/controller/Jump.php ( 4.76 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/model/BooksModule.php ( 40.51 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Model.php ( 27.26 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/Attribute.php ( 17.49 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/RelationShip.php ( 19.82 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/ModelEvent.php ( 6.04 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/TimeStamp.php ( 2.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/Conversion.php ( 7.49 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Cache.php ( 2.06 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Connection.php ( 58.94 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/connector/Mysql.php ( 5.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/builder/Mysql.php ( 5.51 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Builder.php ( 36.45 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Query.php ( 104.44 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Response.php ( 9.68 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/response/View.php ( 2.28 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/runtime/temp/3bd55e974fa579e25ffeec3951e1269c.php ( 4.04 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/debug/Html.php ( 4.02 KB )

0.108190s