片刻舍棄禮義。
能以事親謂之孝,能以事兄謂之弟,能以事上謂之順,能以使下謂之君。
君者,善群也。
群道當,則萬物皆得其宜,六畜皆得其長,群生皆得其命。
故養長時,則六畜育;殺生時,則草木殖;政令時,則百姓一,賢良服。
【譯文】
能夠按禮義來侍奉父母叫做孝,能夠按禮義來侍奉兄長叫做悌,能夠按禮義來侍奉君主叫做順,能夠按禮義來役使臣民叫做君。
所謂君,就是善于把人組織成社會群體的意思。
組織社會群體的原則恰當,那麼萬物都能得到應有的合宜安排,六畜都能得到應有的生長,一切生物都能得到應有的壽命。
所以飼養适時,六畜就生育興旺;砍伐種植适時,草木就繁殖茂盛;政策法令适時,老百姓就能被統一起來,有德才的人就能被使用。
聖王之制也:草木榮華滋碩之時,則斧斤不入山林,不夭其生,不絕其長也。
鼋鼍魚鼈鳅鳣孕别之時,罔罟毒藥不入澤,不夭其生,不絕其長也。
春耕、夏耘、秋收、冬藏,四者不失時,故五谷不絕,而百姓有餘食也。
污池淵沼川澤,謹其時禁,故魚鼈優多,而百姓有餘用也。
斬伐養長不失其時,故山林不童,而百姓有餘材也。
【譯文】
聖明帝王的制度:草木正在開花長大的時候,砍伐的斧頭不準進入山林,這是為了使它們的生命不夭折,使它們不斷生長;鼋、鼍、魚、鼈、泥鳅、鳝魚等懷孕産卵的時候,魚網、毒藥不準投入湖澤,這是為了使它們的生命不夭折,使它們不斷生長。
春天耕種、夏天鋤草、秋天收獲、冬天儲藏,這四件事都不喪失時機,所以五谷不斷地生長而老百姓有多餘的糧食;池塘、水潭、河流、湖泊,嚴格禁止在規定時期内捕撈,所以魚、鼈豐饒繁多而老百姓有多餘的資财;樹木的砍伐與培育養護不錯過季節,所以山林不會光秃秃而老百姓有多餘的木材。
聖王之用也:上察于天,下錯于地,塞備天地之間,加施萬物之上,微而明,短而長,狹而廣,神明博大以至約。
故曰:一與一是為人者,謂之聖人。
【譯文】
聖明帝王的作用:上能明察天時的變化,下能安排好土地的開發;他的作用充滿了天地之間,施加到萬物之上;隐微而又明顯,短暫而又長久,狹窄而又廣闊;它聖明博大,卻又極其簡要。
所以說:從禮義到禮義,這樣做人的,就叫做聖人。
序官:宰爵知賓客、祭祀、響食犧牲之牢數。
司徒知百宗、城郭、立器之數。
司馬知師旅、甲兵、乘白之數。
修憲命,審詩商,禁淫聲,以時順修,使夷俗邪音不敢亂雅,大師之事也。
修堤梁,通溝浍,行水潦,安水臧,以時決塞,歲雖兇敗水旱,使民有所耘艾,司空之事也。
相高下,視肥硗,序五種,省農功,謹蓄藏,以時順修,使農夫樸力而寡能,治田之事也。
修火憲,養山林薮澤草木、魚鼈、百索,以時禁發,使國家足用,而财物不屈,虞師之事也。
順州裡,定廛宅,養六畜,閑樹藝,勸教化,趨孝弟,以時順修,使百姓順命,安樂處鄉,鄉師之事也。
論百工,審時事,辨功苦,尚完利,便備用,使雕琢文采不敢專造于家,工師之事也。
相陰陽,占祲兆,鑽龜陳卦,主攘擇五蔔,知其吉兇妖祥,伛巫跛擊之事也。
修采清,易道路,謹盜賊,平室律,以時順修,使賓旅安而貨财通,治市之事也。
抃急禁悍,防淫除邪,戮之以五刑,使暴悍以變,奸邪不作,司寇之事也。
本政教,正法則,兼聽而時稽之,度其功勞,論其慶賞,以時慎修,使百吏免盡,而衆庶不偷,冢宰之事也。
論禮樂,正身行,廣教化,美風俗,兼覆而調一之,辟公之事也。
全道德,緻隆高,綦文理,一天下,振毫末,使天下莫不順比從服,天王之事也。
故政事亂,則冢宰之罪也;國家失俗,則辟公之過也;天下不一,諸侯俗反,則天王非其人也。
【譯文】
論列官職:宰爵掌管接待賓客和祭祀時供給酒食和祭品的數量。
司徒掌管宗族和城郭器械的數量。
司馬掌管軍隊和铠甲兵器車馬士兵的數量。
遵循法令,審查詩歌樂章,禁止淫蕩的音樂,根據時勢去整治,使蠻夷的風俗和邪惡的音樂不敢擾亂正聲雅樂,這是太師的職事。
修理堤壩橋梁,疏通溝渠,排除積水,修固水庫,根據時勢來放水堵水;即使是饑荒歉收、澇災旱災不斷的兇年,也使民衆能夠繼續耕耘有所收獲,這是司空的職事。
觀察地勢的高低,識别土質的肥沃與貧瘠,合理地安排各種莊稼的種植季節,檢查農事,認真儲備,根據時勢去整治,使農民質樸地盡力耕作而不求兼有其他技能,這是農官的職事。
制訂禁止焚燒山澤的法令,養護山林、湖泊中的草木、魚鼈,對于人們的各種求索,根據時節來禁止與開放,使國家有足夠用的物資而不匮乏,這是虞師的職事。
治理鄉裡,劃定各店鋪與民居的區域,使百姓飼養六畜,熟習種植,勸導人們接受教育感化,促使人們孝順父母、敬愛兄長,根據時勢去整治,使百姓服從命令,安樂地住在鄉裡,這是鄉師的職事。
考查各個工匠的手藝,審察各個時節的生産事宜,辨别産品質量的好壞,提倡産品的堅固好用,使設備用具便于使用,雕刻圖案的器具與有彩色花紋的禮服不敢私家制造,這是工師的職事。
觀察陰陽的變化,視雲氣來預測吉兇,鑽灼龜闆,排列卦象,掌管驅除不祥、選擇吉日以及分析占蔔時出現的各種兆形,預見那吉兇禍福,這是駝背的巫婆與瘸腿的男巫的職事。
整治廁所,平整道路,嚴防盜賊,公正地審定貿易抵債券,根據時勢來整治,使商人旅客安全而貨物錢财能流暢,這是管理市鎮的官的職事。
制裁狡猾奸詐的人,禁止兇狠強暴的人,防止淫亂,鏟除邪惡,用五種刑罰來懲治罪犯,使強暴兇悍的人因此而轉變,使淫亂邪惡的事不再發生,這是司寇的職事。
把政治教化作為治國的根本,端正法律準則,多方聽取意見并按時對臣民進行考核,衡量他們的功勞,評定對他們的獎賞,根據時勢來整治,使各級官吏都盡心竭力而老百姓都不敢苟且偷生,這是宰相的職事。
講究禮制音樂,端正立身行事,推廣教化,改善風俗,普遍地庇護百姓并使他們協調一緻,這是諸侯的職事。
成全道德,達到崇高的政治境界,使禮儀制度極其完善,統一天下,明察得能發現毫毛末端般的細微小事,使天下沒有誰不依順親近、聽從歸服,這是天子的職事。
所以政事混亂,就是宰相的罪過;國家風俗敗壞,就是諸侯的過錯;天下不統一,諸侯想造反,那便是因為天子不是理想的人選。
具具而王,具具而霸,具具而存,具具而亡。
用萬乘之國者,威強之所以立也,名聲之所以美也,敵人之所以屈也,國之所以安危臧否也,制與在此,亡乎人。
王、霸、安存、危殆、滅亡,制與在我,亡乎人。
夫威強未足以殆鄰敵也,名聲未足以縣天下也,則是國未能獨立也,豈渠得免夫累乎?天下脅于暴國,而黨為吾所不欲于是者,日與桀同事同行,無害為堯。
是非功名之所就也,非存亡安危之所堕也。
功名之所就,存亡安危之所堕,必将于愉殷赤心之所。
誠以其國為王者之所亦王,以其國為危殆滅亡之所亦危殆滅亡。
【譯文】
具備了一定的條件就能夠稱王,具備了一定的條件就可以稱霸,具備了一定的條件就能存在,具備了一定的條件就會滅亡。
治理擁有萬輛兵車的大國的君主,他那威武強大的地位之所以能确立,他的名聲之所以美好,他的敵人之所以屈服,他的國家之所以又安全又好,決定性的關鍵都在自己而不在别人。
是稱王、稱霸、安全生存,還是危險、滅亡,決定性的關鍵都在自己而不在别人。
那威武強大的程度還不夠使相鄰的敵國發生危險,名聲還不夠
基本
文件
流程
错误
SQL
调试
- 请求信息 : 2026-02-06 11:51:59 HTTP/2.0 GET : https://zheca.com/book/1729328/1046876_4.html
- 运行时间 : 0.118445s [ 吞吐率:8.44req/s ] 内存消耗:4,769.28kb 文件加载:93
- 查询信息 : 1 queries 0 writes
- 缓存信息 : 18 reads,0 writes
- /www/wwwroot/zheca.com/public/index.php ( 4.08 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/base.php ( 1.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Loader.php ( 12.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/composer/autoload_static.php ( 6.54 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Error.php ( 4.00 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/psr/log/Psr/Log/LoggerInterface.php ( 2.97 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Container.php ( 15.53 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/App.php ( 26.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Env.php ( 2.85 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Config.php ( 9.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/convention.php ( 11.74 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/tags.php ( 0.96 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Hook.php ( 5.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/common.php ( 37.88 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/helper.php ( 20.29 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/provider.php ( 0.62 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/app.php ( 8.05 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Env.php ( 1.17 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Facade.php ( 3.44 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/cache.php ( 1.13 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/console.php ( 0.91 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/cookie.php ( 1.11 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/database.php ( 2.26 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/log.php ( 1.22 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/middleware.php ( 0.85 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/session.php ( 1.06 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/template.php ( 1.69 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/trace.php ( 0.84 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-mbstring/bootstrap.php ( 4.57 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-php72/bootstrap.php ( 1.41 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-intl-idn/bootstrap.php ( 2.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/ralouphie/getallheaders/src/getallheaders.php ( 1.60 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/promises/src/functions_include.php ( 0.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/promises/src/functions.php ( 11.77 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/psr7/src/functions_include.php ( 0.15 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/psr7/src/functions.php ( 26.03 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/guzzle/src/functions_include.php ( 0.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/guzzle/src/functions.php ( 9.65 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/overtrue/wechat/src/Kernel/Support/Helpers.php ( 2.28 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/overtrue/wechat/src/Kernel/Helpers.php ( 1.81 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/naixiaoxin/think-wechat/src/helper.php ( 0.18 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Hook.php ( 1.46 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Db.php ( 7.67 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Lang.php ( 7.38 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Request.php ( 57.17 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Log.php ( 8.92 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/log/driver/File.php ( 8.95 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/lang/zh-cn.php ( 12.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/route/route.php ( 3.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Route.php ( 3.83 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Route.php ( 25.79 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Domain.php ( 7.07 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleGroup.php ( 16.45 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Rule.php ( 28.50 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleItem.php ( 8.69 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleName.php ( 3.92 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Config.php ( 1.52 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/naixiaoxin/think-wechat/src/Behavior/AppInit.php ( 1.94 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/dispatch/Module.php ( 5.21 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Dispatch.php ( 9.27 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Middleware.php ( 5.34 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Cookie.php ( 7.35 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/View.php ( 5.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/view/driver/Think.php ( 6.12 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Template.php ( 47.31 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/template/driver/File.php ( 2.29 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Session.php ( 14.35 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Debug.php ( 7.57 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Cache.php ( 3.27 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/cache/driver/File.php ( 7.91 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/cache/Driver.php ( 8.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Chapter.php ( 63.61 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Check.php ( 2.03 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Base.php ( 2.97 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Controller.php ( 7.48 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/traits/controller/Jump.php ( 4.76 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/model/BooksModule.php ( 40.51 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Model.php ( 27.26 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/Attribute.php ( 17.49 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/RelationShip.php ( 19.82 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/ModelEvent.php ( 6.04 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/TimeStamp.php ( 2.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/Conversion.php ( 7.49 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Cache.php ( 2.06 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Connection.php ( 58.94 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/connector/Mysql.php ( 5.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/builder/Mysql.php ( 5.51 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Builder.php ( 36.45 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Query.php ( 104.44 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Response.php ( 9.68 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/response/View.php ( 2.28 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/runtime/temp/3bd55e974fa579e25ffeec3951e1269c.php ( 4.04 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/debug/Html.php ( 4.02 KB )

0.119132s