從“自由”到“空”,然後是“即今”(或曰“隻今”),接着本應向“保持那樣不變”或“保持這樣不變”的狀态發展,但在“即今”這裡就停止了。
于是,下一步就是要“保持這樣不變”。
到底能走到哪裡去呢?也許是漫無目的地前行吧。
無論如何,都向前邁進着。
一
前文中我引用了百丈的一句“隻如今鑒覺”,本篇将從這句話開始闡述。
百丈說,“一日不作,一日不食”,他是一個頗為宣揚行為主義并身體力行的人,同時,在另一方面,他又很提倡“如今鑒覺”這種有關“自性”的經驗性的理論。
這是通俗化了的道理,如果不能明白這些的話,對東方的事物就不能清楚明了。
所謂“鑒覺”,如其字面意思一樣,意謂像鑒也即鏡子一樣可供觀照。
兩鏡相對,彼此之間就沒有影像,如此,在現今的鑒覺中也就沒有任何的影像,這便是“空”。
“空”雖然是空,但并不僅僅是如此,“空”中還有“覺”。
沒有這個覺,就不能達到“悟”。
說起“隻如今鑒覺”的自性,也許有人會認為,是不是存在着某種見聞覺知性的自身,它變成了一面鏡子,此外,還有着某種可以成為其映照對象的外物。
然而這樣一來,就不再是“空”了,也不再是自性自覺了。
這裡就是着眼點。
因為“空”在這裡成立,所以如果有“外物”,那就不再是“空”了。
從語言的角度來說,必須要将能與所區分開來,“鑒覺”本身,不存在這種分辨的能力。
能就是所,所就是能。
因為所見之物就是能見之物,所以能見之物就是所見之物。
能不能分清就要看“鑒覺的自性”了。
說得再專業一些,就如同百丈自己所說的那樣,“隻如今鑒覺”既不會陷入清,亦不會陷入濁;既不會陷入凡俗,亦不會為神聖所束縛;不會為色、聲、香、味、觸、法這六識界中一切世間與出世的現象所束縛,且不得愛取。
不僅如此,不愛取的意識之中還有着不依住。
再往前深入一步,則不可停滞于不依住這一層智識上。
這樣的話,有限和無限的分辨,也不會執着于禅或者其他,既不會覺得自己已經到達菩薩位,也會打消“我才是魔王”這樣唯我獨尊的念頭。
這時才終于實現最上乘、上上智并成就佛道。
乘着無礙之風,運用無礙的智慧,在因果生死的世界裡,形成去住自由、出入無難、不可思議的生活。
再者,簡單來說的話,當意識到“隻如今鑒覺”的處境之後,既不會被有限,也不會被無限所束縛。
從生死、因果、自由或必然、客觀或主觀之類的想法之中跳脫出來,可以成為“自由自在”“随處為主”這樣境界的人。
百丈将它分成三段,比作鹿三跳出網,也喚作纏外佛,百丈的時代曾出現過這樣的名字。
此外,換個說法,未悟以前稱為母,已悟後稱為子。
而且,如果離開了悟解或是知解,則母子俱不存在,“大法輪常轉”的時節即将到來。
因為總有些牽挂在心,所以想試着領悟一下。
而終于快要領悟時,放棄所領悟到的,依然故我。
一無所得之後,仿佛連活着的意義都丢失了。
這樣可以嗎?究竟如何呢?
百丈說,隻如今時,吃着糟糠維持着生命,衣衫褴褛抵禦着嚴寒,口幹的時候,就打水來喝。
除此之外,什麼也不做,對于世間一切的有無等問題,毫不在意。
如此這般,這人應當會漸漸有所領悟。
如果引用百丈的原文,就是“此人漸有輕明分”。
這樣就可以了嗎?究竟如何呢?
二
大珠慧海是馬祖道一(?—788)的弟子,和百丈懷海是同一時代的人。
他寫過《頓悟入道要門論》,至今仍存世。
我想試着引用其中的論述,以此來理解百丈思想的一個側面。
引用大珠所著的《禅門經》(敦煌出土文獻)中的文字,我把與百丈所說的“如今鑒覺”相對應的事物稱作“内覺觀”。
如果客觀上隻執着于外在之物,無論經過多少年,都不會有什麼收獲。
與此相比,根據内覺來看,一念之間就可以達到菩薩的境地,也就是達到悟解。
要說是什麼樣的悟解、什麼樣的證覺,那是自己的本性,是無生心。
無生心也就是無住心。
因為住在無住處,所以不會停留在任何一個地方。
無住心是佛心,亦是佛身。
當看到這個身心一如之處和無住之心時,頓悟才會産生。
這種頓悟的體驗被稱為見性或自性見。
因為自性本來清淨,所以才能生“見”。
根據大珠慧海的觀點,因為有清淨心才有這個“見”存在,所以隻要存在着妄想的污染,或是“我他”“彼此”“主客觀”等能所觀,就可以說很難擁有自性見。
正因為是被擦拭幹淨的鏡子,沒有任何妄念妄想的鏡子,一切的顯像才會無心地出現。
然而,自性見本身就是不可見的。
究其原因,是因為這裡既沒有智者,也沒有不智者,自性本身是無相無形的,是不可得的。
這種不可得被稱為不可見。
我們或許會提出這樣的問題吧:“如果是這樣的話,一切能所的區分作用是從哪裡來的呢?”這樣,事情又回到了原點。
“說不可見,卻是了了見。
”這一點正是問題的核心。
換作基督教的說法,“乾坤未分之時,為什麼‘要有光’這一念在神的心中出現了呢?”天地萬物都是從這一念之間産生的。
這一念就是如今所說的一見,也即“如今的鑒覺”。
從神自己的角度而言,什麼事情都沒有;而認為這樣不可,想要尋根問底,進而産生紛争的隻有人類而已。
至于人類以外的萬物,什麼都不問,什麼都不懷疑,什麼都不去觀察,隻是持續着行為本身的生活。
然而,即便提出問
基本
文件
流程
错误
SQL
调试
- 请求信息 : 2026-02-06 15:05:41 HTTP/2.0 GET : https://zheca.com/info/52063/1123971.html
- 运行时间 : 0.097014s [ 吞吐率:10.31req/s ] 内存消耗:4,730.84kb 文件加载:93
- 查询信息 : 1 queries 0 writes
- 缓存信息 : 17 reads,0 writes
- /www/wwwroot/zheca.com/public/index.php ( 4.08 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/base.php ( 1.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Loader.php ( 12.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/composer/autoload_static.php ( 6.54 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Error.php ( 4.00 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/psr/log/Psr/Log/LoggerInterface.php ( 2.97 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Container.php ( 15.53 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/App.php ( 26.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Env.php ( 2.85 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Config.php ( 9.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/convention.php ( 11.74 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/tags.php ( 0.96 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Hook.php ( 5.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/common.php ( 37.88 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/helper.php ( 20.29 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/provider.php ( 0.62 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/app.php ( 8.05 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Env.php ( 1.17 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Facade.php ( 3.44 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/cache.php ( 1.13 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/console.php ( 0.91 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/cookie.php ( 1.11 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/database.php ( 2.26 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/log.php ( 1.22 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/middleware.php ( 0.85 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/session.php ( 1.06 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/template.php ( 1.69 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/trace.php ( 0.84 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-mbstring/bootstrap.php ( 4.57 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-php72/bootstrap.php ( 1.41 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-intl-idn/bootstrap.php ( 2.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/ralouphie/getallheaders/src/getallheaders.php ( 1.60 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/promises/src/functions_include.php ( 0.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/promises/src/functions.php ( 11.77 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/psr7/src/functions_include.php ( 0.15 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/psr7/src/functions.php ( 26.03 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/guzzle/src/functions_include.php ( 0.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/guzzle/src/functions.php ( 9.65 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/overtrue/wechat/src/Kernel/Support/Helpers.php ( 2.28 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/overtrue/wechat/src/Kernel/Helpers.php ( 1.81 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/naixiaoxin/think-wechat/src/helper.php ( 0.18 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Hook.php ( 1.46 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Db.php ( 7.67 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Lang.php ( 7.38 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Request.php ( 57.17 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Log.php ( 8.92 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/log/driver/File.php ( 8.95 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/lang/zh-cn.php ( 12.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/route/route.php ( 3.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Route.php ( 3.83 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Route.php ( 25.79 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Domain.php ( 7.07 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleGroup.php ( 16.45 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Rule.php ( 28.50 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleItem.php ( 8.69 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleName.php ( 3.92 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Config.php ( 1.52 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/naixiaoxin/think-wechat/src/Behavior/AppInit.php ( 1.94 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/dispatch/Module.php ( 5.21 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Dispatch.php ( 9.27 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Middleware.php ( 5.34 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Cookie.php ( 7.35 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/View.php ( 5.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/view/driver/Think.php ( 6.12 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Template.php ( 47.31 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/template/driver/File.php ( 2.29 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Session.php ( 14.35 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Debug.php ( 7.57 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Cache.php ( 3.27 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/cache/driver/File.php ( 7.91 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/cache/Driver.php ( 8.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Chapter.php ( 63.61 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Check.php ( 2.03 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Base.php ( 2.97 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Controller.php ( 7.48 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/traits/controller/Jump.php ( 4.76 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/model/BooksModule.php ( 40.51 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Model.php ( 27.26 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/Attribute.php ( 17.49 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/RelationShip.php ( 19.82 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/ModelEvent.php ( 6.04 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/TimeStamp.php ( 2.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/Conversion.php ( 7.49 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Connection.php ( 58.94 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/connector/Mysql.php ( 5.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/builder/Mysql.php ( 5.51 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Builder.php ( 36.45 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Query.php ( 104.44 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Cache.php ( 2.06 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Response.php ( 9.68 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/response/View.php ( 2.28 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/runtime/temp/3bd55e974fa579e25ffeec3951e1269c.php ( 4.04 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/debug/Html.php ( 4.02 KB )

0.097863s