相」是相狀,「性」是體性,性宗、相宗有差别;但是在法相宗裡邊,性、相這兩個字經常通用的,這裡就通用了。
什麼叫所知相呢?就是所知的自性,這個相就是它的自性,「所知即是相,故名所知相」,也是持業釋,這個所知本身就是相,跟自性是一個東西。
這叫所知相。
「謂三自性」,這個所知相到底是啥東西呢?具體說就是三自性——遍計所執、依他起、圓成實。
這「所知相」就講三自性。
入所知相者,謂于所知相,若能入若正入,即唯識性。
彼入因果者,謂能入彼,故名彼入,即是悟入唯識理性。
因謂加行時世間施等波羅蜜多;果謂通達時出世施等波羅蜜多。
彼因果修差别者,即彼因果,故名彼因果,即于此中修之差别。
修謂數習,即此數習于諸地中展轉殊勝,故名差别,即是十地。
「入所知相者,謂于所知相,若能入若正入,即唯識性」,要能夠悟入所知相(悟到這個所知相),或者是正在證入這個所知相,那就是要修唯識觀,即唯識性,要修一切法都是唯識。
這是入所知相這一部分。
「彼入因果者」,入所知相,就是進入唯識觀,那麼你要進入的時候,要靠什麼因呢?「謂能入彼,故名彼入」,什麼叫彼入呢?能夠進入這個所知相的,就叫彼入,「即是悟入唯識理性」。
悟入唯識理性的因是什麼呢?「因謂加行時世間施等波羅蜜多」,要悟入唯識性,就要修加行的六度。
因為沒有見道,所以這裡加行的六度是世間的施等波羅蜜多。
加行時候的這個六度是世間的,不是無漏的。
「果謂通達時出世施等波羅蜜多」,那就是得到清淨意樂,證到空性之後的殊勝的出世的六度,這是高層次的。
因,要以這個加行的世間波羅蜜多為因;證入唯識性之後,就轉變了,成了出世的、殊勝的波羅蜜多。
這個是彼入的因果:未進入時候的因是世間的;入了以後的果就是出世的波羅蜜多。
「彼因果修差别者,即彼因果,故名彼因果」,它的因果叫彼因果。
「即于此中修之差别」,就是在修因果的時候(修波羅蜜多的時候),有幾個差别層次呢?「修謂數習」,什麼叫修?數數不斷地去串習它。
就像我們念經,今天念明天念,人家就不理解:同一本書念來念去,天天念幹啥呢?甚至一天念幾遍,照規矩我們四次瑜伽,要念四遍。
世間上不懂的人就說你幹啥嗎?這就是修,數數地熏習就是修,這個就叫修行。
「即此數習于諸地中輾轉殊勝故名差别,即是十地」,在修行的時候,就是要往上進了,層次不同,輾轉地往上,這樣子輾轉殊勝的差别,就分了十個地。
依修的層次高低分成十個地,以十地來說它的差别。
即于如是修差别中增上戒者,謂十地中依戒而學,故名增上戒,即諸菩薩所有律儀,于諸不善無複作心。
增上心者,謂在内心或即依心而學,故名增上心,即諸三摩地。
增上慧者,謂趣證慧,故名增上慧,或依慧而學故名增上慧,即是無分别智。
斷殊勝者,謂最勝品别自内棄舍煩惱及所知障,即是無住涅槃。
智殊勝殊勝語者,謂無障智名智殊勝。
彼無分别智有所對治,今此佛智已離一切障及随眠,是名于彼無分别智,佛智殊勝。
「即于如是修差别中增上戒者」,在修差别當中,這個增上戒指什麼呢?「謂十地中依戒而學」,依戒精進地修學,叫增上戒。
「即諸菩薩所有律儀,于諸不善無複作心」,這個戒當然是指菩薩戒,就是說在修十地的時候,這些菩薩的戒能夠增上;那些不善的,不合戒的,他連做的心都沒有,「無複作心」,心都不起,何況犯戒!
「增上心者,謂在内心或即依心而學,故名增上心」,在内心的,不在外的;或者就是依心而學,叫增上心。
到底是什麼呢?「即諸三摩地」。
《無性釋》裡邊說:「依止心正勤修學,是故說名增上心學。
此性即是虛空藏等諸三摩地。
又于增上心學中言,即諸三摩地,大師說為心,由心彩畫故,如所作事業。
」增上心就是依心而學,就是得定,在内心裡邊去追求,不向外追求,它的果就是三摩地。
所以增上心學就是指那些殊勝的定。
「增上慧者,謂趣證慧,故名增上慧」,能夠證到唯識性的那些智慧,也就是證到法性的智慧,這個叫增上慧(殊勝的慧)。
或者說「依慧而學故名增上慧,即是無分别智」,增上慧的體就是無分别智。
增上慧就是無分别智,增上戒就是菩薩戒,增上心就是虛空藏、首楞嚴三摩地這些大的殊勝的定。
什麼叫彼果斷殊勝呢?「謂最勝品别自内棄舍煩惱及所知障,即是無住涅槃。
」這是最高的品别。
涅槃有好幾種,例如有餘涅槃、無餘涅槃,這是最高一層次的,叫無住涅槃。
把内心的煩惱障、所知障斷得幹幹淨淨的,習氣也沒有,就是「諸一切種諸冥滅」,全部滅掉,這個是無住涅槃,是最高的大乘涅槃。
前面講過了,大乘涅槃既不住生死,又不住涅槃,雖然證了涅槃,可以盡未來際的,遍十方一切處,遍一切時,救度衆生,沒有斷絕的。
這是最殊勝的。
證了聲聞涅槃,就灰身泯智了,什麼作用都不起,隻有自己享受涅槃的快樂,對其他人的作用就沒有了。
無住涅槃就不是這樣,雖然自己沒有生死的苦,受法樂,但是對利他的事情,盡未來際、遍一切處、不停地不斷地在做。
「智殊勝殊勝語者,謂無障智名智殊勝」,這個智沒有障礙,一切煩惱障、所知障、習氣全部斷完的叫殊勝智。
彼無分别智是因地的,而這個無上智已經超出一切障礙,是果地上的,就是佛的智慧。
「彼無分别智有所對治,今此佛智已離一切障」,這就标出無上智就是佛的智慧。
無分别智在修的時候還有所對治,對治一些不正的分别,還正在搏鬥的時候;而佛智則一切障已經斷完了。
「及随眠」,一切煩惱及它的種子也全部斷盡了。
「是名于彼無分别智,佛智殊勝」,與那些因地的無分别智相比,佛的智慧(無上智)是最殊勝。
「智殊勝殊勝語」是佛的無分别智,不是一般菩薩因地上的。
這是把十個殊勝的名字标了一下。
乙二 顯大乘殊勝
論曰:複次,雲何能顯?由此所說十處,于聲聞乘曾不見說,唯大乘中處處見說。
謂阿賴耶識,說名所知依體。
三種自性:一、依他起自性,二、遍計所執自性,三、圓成實自性,說名所知相體。
唯識性,說名入所知相體。
六波羅蜜多,說名彼入因果體。
菩薩十地,說名彼因果修差别體。
菩薩律儀,說名此中增上戒體。
首楞伽摩、虛空藏等諸三摩地,說名此中增上心體。
無分别智,說名此中增上慧體。
無住涅槃,說名彼果斷體。
三種佛身:一、自性身,二、受用身,三、變化身,說名彼果智體。
由此所說十處,顯于大乘異聲聞乘;又顯最勝,世尊但為菩薩宣說。
是故應知但依大乘,諸佛世尊有十相殊勝殊勝語。
「複次,雲何能顯?由此所說十處,于聲聞乘曾不見說,唯大乘中處處見說。
」這是先要辨一下十種殊勝屬于大乘所說的問題。
怎樣纔能顯出我們現在所說的十個殊勝處,聲聞乘裡邊是不說的,而在大乘裡邊卻是到處說的?怎麼可以顯出這個道理來呢?
「謂阿賴耶識,說名所知依體」,第一個就是所知依,所知依的體就是阿賴耶識。
「三種自性:一、依他起自性,二、遍計所執自性,三、圓成實自性」,這個是所知相的體。
「唯識性」是入所知相的體。
「六波羅蜜多,說名彼入因果體。
菩薩十地,說名彼因果修差别體。
菩薩律儀,說名此中增上戒體」。
「首楞伽摩、虛空藏等諸三摩地」,「首楞伽摩」就是健行三摩地,這些是最殊勝的三摩地,「諸三摩地」是增上心學的體。
「無分别智」就是此中增上慧的體,這是因地上的慧。
「無住涅槃,說名彼果斷體」,彼果斷的體就是無住涅槃。
「三種佛身:一、自性身,二、受用身,三、變化身,說名彼果智體」,三種佛身就是彼智果的體。
「由此所說十處,顯于大乘異聲聞乘」,這十處是屬于大乘的,聲聞乘是不講的。
「又顯最勝,世尊但為菩薩宣說」,一個是異于聲聞乘,又說這個是最殊勝的,隻為菩薩說的,對聲聞那些根器不深的人,對凡夫、外道,這些都不跟他們說,對最殊勝根器的菩薩纔說。
「是故應知但依大乘,諸佛世尊有十相殊勝殊勝語。
」由此可知,隻有在大乘裡邊,佛纔講這十種殊勝殊勝語,其他地方是不講的。
前面說是在薄伽梵前那些殊勝的大菩薩說的,這裡又說是佛說的,有沒有矛盾呢?沒有矛盾,因為這些菩薩在佛面前說,經過佛的開許,同時佛也印證了,等于佛說的一樣。
前面我們已經強調過,菩薩說的價值跟佛說的一樣,就等于佛說,佛借菩薩口說,也可以說是佛自己說的。
所以這裡說「世尊但為菩薩宣說」。
下面世親菩薩又解釋了很多。
釋曰:雲何能顯者,是問何緣義。
六波羅蜜多說名彼入因果體者,謂由唯識性入三自性時,世間施等波羅蜜多名清淨因,由能引發出世間故。
入地已去,即彼施等波羅蜜多成出世間,名清淨果。
菩薩十地說名彼因果修差别體者,謂菩薩十地是前所說波羅蜜多因果二位修差别性。
無分别智說名此中增上慧體者,若諸聲聞離四颠倒分别,名無分别;若諸菩薩離一切法分别名無分别:二無分别差别如是。
「雲何能顯者,是問何緣義」,什麼緣故顯它是大乘?
「六波羅蜜多說名彼入因果體者」,什麼叫因果體呢?就是六波羅蜜多。
「謂由唯識性入三自性時」,修唯識觀要悟入三自性的時候,「世間施等波羅蜜多名清淨因」,要得到出世間的清淨,就要靠修世間的六波羅蜜多。
「由能引發出世間故」,因為這個波羅蜜多雖然本身還沒有達到出世間
基本
文件
流程
错误
SQL
调试
- 请求信息 : 2026-07-24 22:37:14 HTTP/2.0 GET : https://zheca.com/info/52092/1124284_4.html
- 运行时间 : 0.076417s [ 吞吐率:13.09req/s ] 内存消耗:4,755.30kb 文件加载:93
- 查询信息 : 1 queries 0 writes
- 缓存信息 : 17 reads,0 writes
- /www/wwwroot/zheca.com/public/index.php ( 4.08 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/base.php ( 1.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Loader.php ( 12.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/composer/autoload_static.php ( 6.54 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Error.php ( 4.00 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/psr/log/Psr/Log/LoggerInterface.php ( 2.97 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Container.php ( 15.53 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/App.php ( 26.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Env.php ( 2.85 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Config.php ( 9.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/convention.php ( 11.74 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/tags.php ( 0.96 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Hook.php ( 5.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/common.php ( 37.88 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/helper.php ( 20.29 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/provider.php ( 0.62 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/app.php ( 8.05 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Env.php ( 1.17 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Facade.php ( 3.44 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/cache.php ( 1.13 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/console.php ( 0.91 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/cookie.php ( 1.11 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/database.php ( 2.26 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/log.php ( 1.22 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/middleware.php ( 0.85 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/session.php ( 1.06 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/template.php ( 1.69 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/trace.php ( 0.84 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-mbstring/bootstrap.php ( 4.57 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-php72/bootstrap.php ( 1.41 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-intl-idn/bootstrap.php ( 2.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/ralouphie/getallheaders/src/getallheaders.php ( 1.60 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/promises/src/functions_include.php ( 0.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/promises/src/functions.php ( 11.77 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/psr7/src/functions_include.php ( 0.15 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/psr7/src/functions.php ( 26.03 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/guzzle/src/functions_include.php ( 0.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/guzzle/src/functions.php ( 9.65 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/overtrue/wechat/src/Kernel/Support/Helpers.php ( 2.28 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/overtrue/wechat/src/Kernel/Helpers.php ( 1.81 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/naixiaoxin/think-wechat/src/helper.php ( 0.18 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Hook.php ( 1.46 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Db.php ( 7.67 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Lang.php ( 7.38 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Request.php ( 57.17 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Log.php ( 8.92 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/log/driver/File.php ( 8.95 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/lang/zh-cn.php ( 12.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/route/route.php ( 3.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Route.php ( 3.83 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Route.php ( 25.79 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Domain.php ( 7.07 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleGroup.php ( 16.45 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Rule.php ( 28.50 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleItem.php ( 8.69 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleName.php ( 3.92 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Config.php ( 1.52 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/naixiaoxin/think-wechat/src/Behavior/AppInit.php ( 1.94 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/dispatch/Module.php ( 5.21 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Dispatch.php ( 9.27 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Middleware.php ( 5.34 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Cookie.php ( 7.35 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/View.php ( 5.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/view/driver/Think.php ( 6.12 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Template.php ( 47.31 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/template/driver/File.php ( 2.29 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Session.php ( 14.35 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Debug.php ( 7.57 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Cache.php ( 3.27 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/cache/driver/File.php ( 7.91 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/cache/Driver.php ( 8.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Chapter.php ( 63.61 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Check.php ( 2.03 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Base.php ( 2.97 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Controller.php ( 7.48 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/traits/controller/Jump.php ( 4.76 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/model/BooksModule.php ( 40.51 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Model.php ( 27.26 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/Attribute.php ( 17.49 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/RelationShip.php ( 19.82 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/ModelEvent.php ( 6.04 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/TimeStamp.php ( 2.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/Conversion.php ( 7.49 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Connection.php ( 58.94 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/connector/Mysql.php ( 5.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/builder/Mysql.php ( 5.51 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Builder.php ( 36.45 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Query.php ( 104.44 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Cache.php ( 2.06 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Response.php ( 9.68 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/response/View.php ( 2.28 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/runtime/temp/3bd55e974fa579e25ffeec3951e1269c.php ( 4.04 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/debug/Html.php ( 4.02 KB )

0.077097s