上一次我們講到依他起性,依他起性是什麼呢?是「阿賴耶識為種子,虛妄分别所攝諸識」。
還沒有轉依之前,依他起都是虛妄分别的;轉依之後,依他起就不是虛妄分别了。
因為現在講的是雜染的阿賴耶識,所以這裡用虛妄分别。
轉依之後,當然不叫虛妄分别,也不是阿賴耶識了。
依他起性是通有漏、無漏的,《辨中邊論》特别指出這一點。
我們說虛妄分别是指雜染的,阿賴耶識為種子而生的那些依他起(所生的識)。
有哪一些呢?一般地,是八個識,這八個識是根本的,但是在《攝大乘論》裡沒有明确這麽講,這裡舉了十一個識。
這十一個識,都是以阿賴耶識為種子而生的,也叫轉識,從阿賴耶識的種子生出這十一個識。
從後面看,這十一個識裡邊,重點是「身、身者、受者識」,這是主宰的。
「彼所受識」,六根所受的六個外境;「彼能受識」,六根能受者,就是六個識。
中心還是六個根。
有了十八界之後,中間産生了變化:世識,就是時間概念;數識,數字概念;處識,空間概念;言說識,就是依見聞覺知而起的言說。
這些都是由名言熏習種子生的。
「自他差别識」由我見熏習種子生的,把自己跟他人區别開來。
與這個染污意相應的薩迦耶見執著這個是内我,其他的就是他。
「善趣惡趣識」就是由有支熏習種子而産生。
因為受業的牽引,善業就生到善趣,惡業到惡趣去,在三界裡邊生來死去,這是流轉。
用這十一個識來統攝世間的一切事、一切物,這個叫唯識。
因為這十一個都是識,一切世間變化都是識的變化,它們的本身就是識,以這樣的方式來成立唯識。
這與後期的七個轉識不完全一樣的。
相分、見分的講法也不一樣。
有些注解,以後期的「見相二分」來解釋這個,跟原文是不合的。
這裡,我們重點說一下:我們學《攝大乘論世親釋》,主要是要通過世親的解釋,把無著菩薩《攝大乘論》的體系抓到,現在不忙着去比較其他的。
根本的還沒有抓住,就與其他的比來比去,結果漫無邊際,一無所得。
世親菩薩是無著菩薩的親兄弟,世親菩薩歸信大乘以後,無著菩薩就拿《攝大乘論》叫他注解。
那就是說最可靠、最能符合無著菩薩本意的應當就是世親菩薩的注解了。
我們要探讨無著世親的思想,應當緊靠着這個《世親釋》,不要忙着把其他的引進來。
根本的還沒有拿到,枝末的弄了一大堆,結果喧賓奪主,真正的東西沒有拿到。
其他的又沒有體系,弄了個糊裡糊塗。
我們初學者就不要搞那些,先把本論的中心思想抓到。
「此中若身、身者、受者識、彼所受識、彼能受識」,即六根、六境、六識,還有「世識、數識、處識、言說識」,這些是「由名言熏習種子」所生。
「若自他差别識」,這是「由我見熏習種子」所生。
「若善趣惡趣死生識」,這是由「有支熏習種子」所生。
前面說過三個熏習差别。
這裡就把十一個識歸納到三種熏習差别上來。
「由此諸識,一切界趣雜染所攝依他起相虛妄分别,皆得顯現」,世間的一切現象(三界也好、五趣也好)皆是雜染所攝的依他起。
這是簡别:清淨的還不在裡邊,出世的、還滅的還沒有講。
這幾個識就把無始以來流轉生死的一切現象包括無餘了。
這依他起的虛妄分别表現為十一個識,用十一個識就能夠把一切現象全包括。
「如此諸識,皆是虛妄分别所攝,唯識為性」,這些識本身都是虛妄分别所攝的,體性就是識。
「是無所有非真實義顯現所依」,是無所有的不真實的顯現之所依,就是依靠這幾個識,也就是依他起。
「依他起」是一切不實在的東西之所依靠,依他來顯現。
說得直截了當一點:一切遍計所執就是在依他起上搞錯了,執著為實在的東西。
遍計所執、依他起這兩個虛妄分别很易混淆。
從最一般的角度應當這樣說:虛妄分别,我們這裡指的是依他因緣和合而起的那些識,這些是客觀存在的,雖然是假有,卻是有;從依他起上邊産生的那些虛妄不實的被執爲實有的東西是遍計所執,是根本沒有的。
依他起、遍計執很容易混淆,應當把它們的基本概念建立起來:依他起是因緣所生的,應當說是有的;而從因緣所生的依他起的能所兩個東西上邊産生的不正确的看法就是遍計執了,那是絕對不實在的。
「無所有非真實」,這是遍計執。
你說沒有另外的客觀實體,怎麼看起來好像有客觀一個東西存在呢?「然即此心如是生時者,謂即由此品類生時」,當這樣心如此生起的時候,「相似有異所見影現者」,好像有一個跟心不一樣的「所見影像現」。
「謂定所行,相似離識,别有所取,分明顯現」,定裡邊觀察的定境好像是離開心另外有所取。
這個定裡邊現的相并不是我們糊裡糊塗做夢那樣,而是很清楚的,确實有這個東西。
這是定所行的相,好像是離開我們的心别有所取,有客觀的東西很清楚現在那裡,實際上就是識所現的。
又于如是青瘀等中,非憶持識見所緣境,現前住故者,謂青瘀等是三摩地所行影像,非憶持識,由此不即在彼方處,如昔所受還如是憶,此住現前分明見故。
彼憶持識所見暗昧,此現前住所見分明。
若有複謂如聞思慧,由串習故,境雖謝往,纔作意時,如昔而生,此亦爾者。
聞思兩慧,境既謝往,現無有體;于無體中,若更生時,但識影現,似彼而生。
故聞思慧不緣謝往曾所受境。
是故唯識,由此彌彰,所取義無,理
基本
文件
流程
错误
SQL
调试
- 请求信息 : 2026-07-24 15:50:03 HTTP/2.0 GET : https://zheca.com/info/52092/1124304.html
- 运行时间 : 0.058208s [ 吞吐率:17.18req/s ] 内存消耗:4,735.48kb 文件加载:93
- 查询信息 : 1 queries 0 writes
- 缓存信息 : 17 reads,0 writes
- /www/wwwroot/zheca.com/public/index.php ( 4.08 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/base.php ( 1.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Loader.php ( 12.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/composer/autoload_static.php ( 6.54 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Error.php ( 4.00 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/psr/log/Psr/Log/LoggerInterface.php ( 2.97 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Container.php ( 15.53 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/App.php ( 26.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Env.php ( 2.85 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Config.php ( 9.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/convention.php ( 11.74 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/tags.php ( 0.96 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Hook.php ( 5.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/common.php ( 37.88 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/helper.php ( 20.29 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/provider.php ( 0.62 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/app.php ( 8.05 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Env.php ( 1.17 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Facade.php ( 3.44 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/cache.php ( 1.13 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/console.php ( 0.91 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/cookie.php ( 1.11 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/database.php ( 2.26 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/log.php ( 1.22 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/middleware.php ( 0.85 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/session.php ( 1.06 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/template.php ( 1.69 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/trace.php ( 0.84 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-mbstring/bootstrap.php ( 4.57 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-php72/bootstrap.php ( 1.41 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-intl-idn/bootstrap.php ( 2.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/ralouphie/getallheaders/src/getallheaders.php ( 1.60 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/promises/src/functions_include.php ( 0.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/promises/src/functions.php ( 11.77 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/psr7/src/functions_include.php ( 0.15 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/psr7/src/functions.php ( 26.03 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/guzzle/src/functions_include.php ( 0.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/guzzle/src/functions.php ( 9.65 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/overtrue/wechat/src/Kernel/Support/Helpers.php ( 2.28 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/overtrue/wechat/src/Kernel/Helpers.php ( 1.81 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/naixiaoxin/think-wechat/src/helper.php ( 0.18 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Hook.php ( 1.46 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Db.php ( 7.67 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Lang.php ( 7.38 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Request.php ( 57.17 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Log.php ( 8.92 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/log/driver/File.php ( 8.95 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/lang/zh-cn.php ( 12.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/route/route.php ( 3.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Route.php ( 3.83 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Route.php ( 25.79 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Domain.php ( 7.07 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleGroup.php ( 16.45 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Rule.php ( 28.50 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleItem.php ( 8.69 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleName.php ( 3.92 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Config.php ( 1.52 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/naixiaoxin/think-wechat/src/Behavior/AppInit.php ( 1.94 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/dispatch/Module.php ( 5.21 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Dispatch.php ( 9.27 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Middleware.php ( 5.34 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Cookie.php ( 7.35 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/View.php ( 5.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/view/driver/Think.php ( 6.12 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Template.php ( 47.31 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/template/driver/File.php ( 2.29 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Session.php ( 14.35 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Debug.php ( 7.57 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Cache.php ( 3.27 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/cache/driver/File.php ( 7.91 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/cache/Driver.php ( 8.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Chapter.php ( 63.61 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Check.php ( 2.03 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Base.php ( 2.97 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Controller.php ( 7.48 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/traits/controller/Jump.php ( 4.76 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/model/BooksModule.php ( 40.51 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Model.php ( 27.26 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/Attribute.php ( 17.49 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/RelationShip.php ( 19.82 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/ModelEvent.php ( 6.04 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/TimeStamp.php ( 2.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/Conversion.php ( 7.49 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Connection.php ( 58.94 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/connector/Mysql.php ( 5.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/builder/Mysql.php ( 5.51 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Builder.php ( 36.45 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Query.php ( 104.44 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Cache.php ( 2.06 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Response.php ( 9.68 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/response/View.php ( 2.28 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/runtime/temp/3bd55e974fa579e25ffeec3951e1269c.php ( 4.04 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/debug/Html.php ( 4.02 KB )

0.058990s