。
有相見故,得成二種:若眼等識以色等識為相,以眼識識為見,乃至以身識識為見;若意識,以一切眼為最初、法為最後諸識為相,以意識識為見。
由此意識有分别故,似一切識而生起故。
此中有頌:
唯識二種種 觀者意能入 由悟入唯心 彼亦能伏離
「複次雲何安立如是諸識成唯識性?」你用比喻說了那個唯識的道理,講了很多,你怎麼安立呢你怎麼去建立這些識是唯識性的呢?
「略由三相」,我們從三個方面來建立。
「一由唯識,無有義故」,這個是講過的,十一個都是識,沒有外境的,實際的境是沒有的。
但是還有其他的一些道理沒有解釋過,還要建立兩個相。
「二由二性,有相有見,二識别故」,有相識,有見識,兩個有别。
一切唯識了,而唯識裡邊那麼多差别,有些是境,有些是能看的心,有些是根,你怎麼安立呢?有兩種:一種是相識,是所緣的境;一種是見識,能緣的心,都是識。
因為有相識,有見識,你所見的、能見的都是識,還是唯識。
這個可以解釋各種現象了。
「三由種種,種種行相而生起故」,什麼叫種種呢?這個見識取境的時候有各式各樣的差别,當我們緣境的時候,各式各樣的行相都可以生起來,叫種種。
這個千差萬别就由「種種」來解釋。
就從這三個方面解釋一切法唯識。
怎麼解釋,下邊要說。
「所以者何?」你說這三個相的道理在哪裡呢?「此一切識無有義故,得成唯識。
」就是第一個相:我們說十一個識包括了世間一切萬象,這一切識都是識,并沒有境(義),這個客觀物質的境沒有,所以說這是唯識,這是第一個。
「有相見故,得成二種。
」這些識又分兩類,一種是相識,一種是見識。
「若眼等識,以色等識爲相,以眼識識爲見,乃至以身識識爲見;若意識,以一切眼為最初、法為最後諸識為相,以意識識為見。
」這裡我們注意一下,千萬不要把後期唯識的相分、見分插進來。
這裡就給你說什麼叫二種。
「若眼等識」,眼根、耳根、鼻根等五個根,「以色等識為相」,以色聲香味觸為它的相識,以眼識識、耳識識乃至身識識爲見識。
這裡我們可以看到,并不是如有的注解所說的:眼識,色法是相分,眼識是見分,眼識所緣的是眼識的相分,阿賴耶識的相分是眼識的疏所緣緣,眼識的相分(色法)是眼識的親所緣緣。
這是後期唯識的講法,這裡沒有講那麼多。
無著菩薩、世親菩薩的意思是「眼等識以色等識為相」,這個眼根識、耳根識、鼻根識、舌根識、身根識,以色、聲、香、味、觸這五個外境為相,以眼識識、耳識識、鼻識識、舌識識、身識識為見。
他是這樣說的。
「色等識」是它的相,「眼識識」乃至「身識識」是它的見,眼根等識本身是主體,是這樣安立的。
不是說眼識分兩分,見分就是能見,相分就是色法,這個見分所緣的阿賴耶識的相分是疏所緣緣,眼識裡所變的相分是親所緣緣。
這個是後期的說法,現在還沒有分那麽多,千萬不要把後期的擺進去。
這裡說眼等識爲主體,它以色等識爲相識,以眼識識爲見識,就是這麼簡單,不要想太多。
眼識如此,耳識、鼻識、舌識、身識都一樣。
身識,以觸識爲相,以身識識爲見。
相識、見識各是一類。
意識,這裡意識就是意根,不要認爲意識就是第六識,意識識纔是第六識。
意識以一切法爲相,以眼根為最初,到法塵為最後,也就是眼耳鼻舌身意色聲香味觸法等等諸識為相:眼識爲相,耳識爲相,乃至法識爲相。
意識能緣的境很多,眼為最初,法為最後,都是它的所緣境,這些識都是意識的相識;「意識識」,那就是第六意識,見識。
這裡相分、見分,根據書上說的是這樣,那些注解說的就有些過分了。
「由此意識有分别故」,因為意識有分别。
「似一切識而生起故」,意識可以「似一切識」,眼睛看到的色,意識也可以緣那個色;耳朵聽到的聲音,意識也可以緣那個聲音,似一切識(色聲香味觸這些識)而生起來。
「意識有分别」,我們要回到《俱舍論》去。
《俱舍論》裡有個頌「說五無分别,由計度随念」。
前五識是沒有分别的,那它怎麼看東西呢?分别有三種:自性分别、随念分别、計度分别。
自性分别尋為自體,就是看東西知道它是不一樣就完了。
推論、觀察、記憶,前後推論、綜合等等,就是計度分别、随念分别,隻有第六意識有。
這個很複雜的分别,前五識是沒有的,它們隻有簡單的自性分别。
所以這個前五識叫無分别,第六意識叫有分别。
并不是說前五識什麼分别都沒有,跟色法一樣,是物質的東西,那不是這個意思。
《俱舍論》裡說譬如一匹馬,它隻有三個腳,我們叫它無腳馬。
實際上不是一隻腳也沒有,它有三隻腳,少了一隻。
我們以前也打過一個比喻:這個人很笨,說他沒有腦袋。
你說他沒有腦袋,他吃飯,穿衣服,大小便都會,沒有腦袋怎麼會啊?太笨了,什麼道理都講不清楚,隻會這些生活上的事情,說他沒有腦袋。
沒有腦袋,不是真的沒有腦袋,他還是有腦袋,隻是腦袋太簡單了,所以我們說這個人不行,沒有腦袋。
這裡說前五識沒有分别,并不是說什麼分别都沒有,有自性分别,比較複雜的分别功能是沒有的,那叫無分别。
意識有這個分别,所以說「意識有分别故,似一切識而生起故」,意識緣的境最多。
(第十五講完)
基本
文件
流程
错误
SQL
调试
- 请求信息 : 2026-07-25 03:00:18 HTTP/2.0 GET : https://zheca.com/info/52092/1124304_5.html
- 运行时间 : 0.056670s [ 吞吐率:17.65req/s ] 内存消耗:4,731.15kb 文件加载:93
- 查询信息 : 1 queries 0 writes
- 缓存信息 : 17 reads,0 writes
- /www/wwwroot/zheca.com/public/index.php ( 4.08 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/base.php ( 1.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Loader.php ( 12.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/composer/autoload_static.php ( 6.54 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Error.php ( 4.00 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/psr/log/Psr/Log/LoggerInterface.php ( 2.97 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Container.php ( 15.53 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/App.php ( 26.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Env.php ( 2.85 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Config.php ( 9.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/convention.php ( 11.74 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/tags.php ( 0.96 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Hook.php ( 5.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/common.php ( 37.88 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/helper.php ( 20.29 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/provider.php ( 0.62 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/app.php ( 8.05 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Env.php ( 1.17 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Facade.php ( 3.44 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/cache.php ( 1.13 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/console.php ( 0.91 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/cookie.php ( 1.11 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/database.php ( 2.26 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/log.php ( 1.22 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/middleware.php ( 0.85 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/session.php ( 1.06 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/template.php ( 1.69 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/trace.php ( 0.84 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-mbstring/bootstrap.php ( 4.57 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-php72/bootstrap.php ( 1.41 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-intl-idn/bootstrap.php ( 2.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/ralouphie/getallheaders/src/getallheaders.php ( 1.60 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/promises/src/functions_include.php ( 0.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/promises/src/functions.php ( 11.77 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/psr7/src/functions_include.php ( 0.15 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/psr7/src/functions.php ( 26.03 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/guzzle/src/functions_include.php ( 0.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/guzzle/src/functions.php ( 9.65 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/overtrue/wechat/src/Kernel/Support/Helpers.php ( 2.28 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/overtrue/wechat/src/Kernel/Helpers.php ( 1.81 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/naixiaoxin/think-wechat/src/helper.php ( 0.18 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Hook.php ( 1.46 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Db.php ( 7.67 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Lang.php ( 7.38 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Request.php ( 57.17 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Log.php ( 8.92 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/log/driver/File.php ( 8.95 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/lang/zh-cn.php ( 12.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/route/route.php ( 3.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Route.php ( 3.83 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Route.php ( 25.79 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Domain.php ( 7.07 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleGroup.php ( 16.45 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Rule.php ( 28.50 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleItem.php ( 8.69 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleName.php ( 3.92 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Config.php ( 1.52 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/naixiaoxin/think-wechat/src/Behavior/AppInit.php ( 1.94 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/dispatch/Module.php ( 5.21 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Dispatch.php ( 9.27 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Middleware.php ( 5.34 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Cookie.php ( 7.35 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/View.php ( 5.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/view/driver/Think.php ( 6.12 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Template.php ( 47.31 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/template/driver/File.php ( 2.29 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Session.php ( 14.35 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Debug.php ( 7.57 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Cache.php ( 3.27 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/cache/driver/File.php ( 7.91 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/cache/Driver.php ( 8.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Chapter.php ( 63.61 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Check.php ( 2.03 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Base.php ( 2.97 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Controller.php ( 7.48 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/traits/controller/Jump.php ( 4.76 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/model/BooksModule.php ( 40.51 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Model.php ( 27.26 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/Attribute.php ( 17.49 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/RelationShip.php ( 19.82 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/ModelEvent.php ( 6.04 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/TimeStamp.php ( 2.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/Conversion.php ( 7.49 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Connection.php ( 58.94 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/connector/Mysql.php ( 5.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/builder/Mysql.php ( 5.51 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Builder.php ( 36.45 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Query.php ( 104.44 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Cache.php ( 2.06 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Response.php ( 9.68 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/response/View.php ( 2.28 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/runtime/temp/3bd55e974fa579e25ffeec3951e1269c.php ( 4.04 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/debug/Html.php ( 4.02 KB )

0.057398s