《大乘百法明門論本地分中略錄名數解》。
昨天,我們講到色法,色法裡邊眼、耳講了。
今天講“鼻”。
鼻根
三鼻者,能嗅之義。
梵雲伽羅尼羯羅拏,此雲能嗅。
嗅香臭故,數數由此能嗅香臭故。
翻為鼻者,體用兼之,依唐言也。
這個,都是翻譯的話,我們念一下也可以,不念也無所謂,它是梵雲是什麼,那麼,印度的原來意思是什麼,那我們翻就翻這個,翻的跟它是不是一個絕對相同的名詞,但是體用都相當的,有它的體、有它的用,那麼就用我們漢地的通俗的名字來翻過來,那麼,大家能夠理解了,如果翻了個能嗅,他就是一下子是不能體會到是什麼東西。
鼻,印度話就是能嗅的意思。
嗅什麼?嗅香臭。
“數數由此能嗅香臭故。
”那麼,就是用這個東西來聞香、臭的味道,那麼,就是什麼?就是鼻子。
所以說,我們漢地,唐朝,就是唐言,就是唐朝的話,就翻一個鼻。
“體用兼之”,它的體也有、用也有了,跟“能嗅”兩個是沒有什麼矛盾,但是,我們漢地的聽起個鼻子,馬上就理解是什麼東西,說個“能嗅”呢,要轉個彎彎,不能直接地知道這個什麼東西。
所以翻譯裡邊不能死翻,那麼,死翻了之後,你這本書,人家看了看不懂,“能嗅”,“行盡”,這麼你翻出來的話,人家就不知所雲,你說什麼東西也不知道。
那麼,我們翻呢,就我們漢地的通用的話翻過來,意思是一樣的,那當然用我們的話了,所以,翻譯不是死闆闆地翻的。
舌根
四舌者,能嘗義。
梵雲舓若時吃縛,此雲能嘗。
瑜伽論雲,能除饑渴,數發言論,表彰呼召,謂之舌也,通于勝義世俗二義。
翻為舌者,亦兼體用,依唐言也。
那麼,第四“舌”。
“能嘗義”,能夠嘗東西的叫舌。
“梵雲”,這個話,梵語這個字,我們也認不到,也沒有功夫去查字典,它是梵語是這麼一個字。
那麼,它意思什麼呢?能嘗。
能嘗是什麼東西呢?那就舌頭。
“瑜伽論雲”,我們的《瑜伽師地論》說,“能除饑渴數發言論,表彰呼召謂之舌也。
”什麼舌頭,是什麼意思?“能除饑渴”,我們吃東西,靠舌頭;那麼,“數發言論”,我們說話,發表言論,也要靠舌頭,“表彰呼召”,喊一個人、表什麼意思都要靠舌頭,舌頭的功能就是這個東西。
“通于勝義世俗二義。
翻為舌者,亦兼體用,依唐言也。
”這個發表的言論之類的,它也通于世俗的,就是勝義的就是說無漏的,也通世俗的有漏的,這兩種都有。
那麼,我們翻就翻一個舌頭,舌頭這些作用都有了,所以我們就翻成舌頭。
如果你翻一個“能嘗”,那隻能我們的理解隻是嘗東西,能不能說話就不知道了,那麼,翻舌頭,我們漢人都知道了,既能吃東西,又能發表言論,也能喊人,舌頭的功能都在了。
所以翻舌頭,反而意思還明,豐富一些。
身根
五身者,積聚、依止二義名身。
謂積聚大造諸根依止。
梵雲迦耶,此翻為積聚。
身根為彼多法依止。
諸根所随,周徧積聚,故名為身。
翻為身者,體義相當,依唐言也。
體即是根。
第五,“身”。
“積聚、依止二義名身。
”身的意思有兩個。
一個“積聚”,很多種堆攏來就叫身,我們記得以前叫名身,句身,兩個名堆攏來叫身,兩個以上的,三個以上的叫多名身,身就是積聚的意思。
那麼,依止,也是我們的眼耳鼻舌都依靠了身的,身也是個依止的意思。
所以說,我們說到身有兩個意思,一個是積聚的意思,一個是依止的意思。
“謂積聚大造諸根依止。
”什麼積聚呢?把“大”——四大,“造”——所造色,把四大種、所造色,把它撈在一堆,積聚起來就叫身。
“諸根依止”,我們的五根前面四個根,眼耳鼻舌,都依止在身上的。
那它離開身根,一個眼睛長在其他地方的,那個,沒有這個事情。
眼睛、耳朵、鼻子都在身上,身是其他的根的依止地方。
“梵雲迦耶,此翻為積聚。
”那麼,印度話(梵文)就是迦耶,這個我們翻的是“積聚”。
“身根為彼多法依止。
”這裡标點是沒有的,有的時候要亂點的,我們隻好根據我們自己點了。
這個“迦耶”這個事情,就翻了我們唐言(就是漢話)——“積聚”。
那麼,什麼叫積聚呢?“身根為彼多法依止”,身根是很多的法都依止身根的,叫積聚的意思,都依止它的。
“諸根所随,周徧積聚”,諸根就是眼耳鼻舌,這些,它在身上,都在它身上,都在身根上;“周徧積聚”,各式各樣東西堆攏來了,就是這個身,“故名為身”。
那麼,“翻為身者,體義相當,依唐言也。
”也是這樣子,它本來是積聚,如果你一本書,你說“我這個積聚上很舒服”,你
基本
文件
流程
错误
SQL
调试
- 请求信息 : 2026-02-04 09:55:45 HTTP/2.0 GET : https://zheca.com/info/52094/1124331.html
- 运行时间 : 0.099823s [ 吞吐率:10.02req/s ] 内存消耗:4,732.61kb 文件加载:93
- 查询信息 : 1 queries 0 writes
- 缓存信息 : 17 reads,0 writes
- /www/wwwroot/zheca.com/public/index.php ( 4.08 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/base.php ( 1.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Loader.php ( 12.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/composer/autoload_static.php ( 6.54 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Error.php ( 4.00 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/psr/log/Psr/Log/LoggerInterface.php ( 2.97 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Container.php ( 15.53 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/App.php ( 26.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Env.php ( 2.85 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Config.php ( 9.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/convention.php ( 11.74 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/tags.php ( 0.96 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Hook.php ( 5.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/common.php ( 37.88 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/helper.php ( 20.29 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/provider.php ( 0.62 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/app.php ( 8.05 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Env.php ( 1.17 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Facade.php ( 3.44 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/cache.php ( 1.13 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/console.php ( 0.91 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/cookie.php ( 1.11 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/database.php ( 2.26 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/log.php ( 1.22 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/middleware.php ( 0.85 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/session.php ( 1.06 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/template.php ( 1.69 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/trace.php ( 0.84 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-mbstring/bootstrap.php ( 4.57 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-php72/bootstrap.php ( 1.41 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-intl-idn/bootstrap.php ( 2.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/ralouphie/getallheaders/src/getallheaders.php ( 1.60 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/promises/src/functions_include.php ( 0.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/promises/src/functions.php ( 11.77 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/psr7/src/functions_include.php ( 0.15 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/psr7/src/functions.php ( 26.03 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/guzzle/src/functions_include.php ( 0.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/guzzle/src/functions.php ( 9.65 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/overtrue/wechat/src/Kernel/Support/Helpers.php ( 2.28 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/overtrue/wechat/src/Kernel/Helpers.php ( 1.81 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/naixiaoxin/think-wechat/src/helper.php ( 0.18 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Hook.php ( 1.46 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Db.php ( 7.67 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Lang.php ( 7.38 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Request.php ( 57.17 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Log.php ( 8.92 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/log/driver/File.php ( 8.95 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/lang/zh-cn.php ( 12.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/route/route.php ( 3.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Route.php ( 3.83 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Route.php ( 25.79 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Domain.php ( 7.07 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleGroup.php ( 16.45 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Rule.php ( 28.50 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleItem.php ( 8.69 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleName.php ( 3.92 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Config.php ( 1.52 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/naixiaoxin/think-wechat/src/Behavior/AppInit.php ( 1.94 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/dispatch/Module.php ( 5.21 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Dispatch.php ( 9.27 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Middleware.php ( 5.34 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Cookie.php ( 7.35 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/View.php ( 5.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/view/driver/Think.php ( 6.12 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Template.php ( 47.31 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/template/driver/File.php ( 2.29 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Session.php ( 14.35 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Debug.php ( 7.57 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Cache.php ( 3.27 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/cache/driver/File.php ( 7.91 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/cache/Driver.php ( 8.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Chapter.php ( 63.61 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Check.php ( 2.03 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Base.php ( 2.97 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Controller.php ( 7.48 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/traits/controller/Jump.php ( 4.76 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/model/BooksModule.php ( 40.51 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Model.php ( 27.26 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/Attribute.php ( 17.49 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/RelationShip.php ( 19.82 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/ModelEvent.php ( 6.04 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/TimeStamp.php ( 2.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/Conversion.php ( 7.49 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Connection.php ( 58.94 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/connector/Mysql.php ( 5.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/builder/Mysql.php ( 5.51 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Builder.php ( 36.45 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Query.php ( 104.44 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Cache.php ( 2.06 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Response.php ( 9.68 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/response/View.php ( 2.28 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/runtime/temp/3bd55e974fa579e25ffeec3951e1269c.php ( 4.04 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/debug/Html.php ( 4.02 KB )

0.100462s