。
○畀宋,必二反,與也,下同。
)
[疏]“畀者何”○解雲:欲言是與,文不言歸;欲言非與,畀者與義,故執不知問。
○注“據下”至“京師”○解雲:即下經雲冬“晉人執衛侯歸之于京師”是也。
然則彼言歸于京師,此言以畀宋人,故難之。
與使聽之也。
(與使聽其獄也。
時天王居于鄭,晉文欲讨楚師,以宋王者之後,法度所存,故因假使治之。
宋稱人者,明聽訟必師斷,與其師衆共之。
○斷,丁亂反,下“當斷”同。
)
曹伯之罪何?甚惡也。
其甚惡奈何?不可以一罪言也。
(曹伯數侵伐諸侯,以自廣大,傳曰“晉侯執曹伯,班其所取侵地于諸侯”是也。
齊桓既沒,諸侯背叛,無道者非一。
晉與曹同姓,恩惠當先施,刑罰當後加,起而征之,嫌其失義,故著其甚惡者可知也。
以兵得不言獲者,晉文伯讨,不坐獲者,故亦不責曹不死義兵。
日者,喜義兵得時入。
○數,所角反,下“數道”同。
)
[疏]注“傳曰晉侯”至“是也”○解雲:即下三十一年“春,取濟西田”之下,傳雲“惡乎取之?取之曹也。
此未有伐曹者,則其言取之曹何?晉侯執曹伯,班其所取侵地于諸侯”是也。
○注“恩惠當先施”○解雲:即《堯典》雲“九族既睦,平章百姓”是也。
○注“刑罰當後加”○解雲:即《小司寇》“議親議賢之辭”是也。
○注“故著其甚惡”○解雲:即執而言畀宋人,使治其罪是也。
○注“晉文伯讨”○解雲:即稱侯以執是也。
○注“不坐獲者”○解雲:謂諸侯言獲者,皆是惡其擅獲,是以上十五年“獲晉侯”之下,傳雲“君獲,不言師敗績也”注雲“舉君獲為重也。
釋不書者,以獲君為惡。
書者,以惡見獲,與獲人君者,皆當絕也。
主書者,從獲人例”是其坐獲之文。
今晉侯伯讨,故不坐獲。
夏,四月,己巳,晉侯、齊師、宋師、秦師及楚人戰于城濮,楚師敗績。
此大戰也,曷為使微者?(據秦稱師錄功,知大戰必不使微者,楚雖無大夫,齊桓行霸書屈完也。
○濮,音蔔。
)
[疏]注“據秦稱師”○解雲:案文十二年秋“秦伯使遂來聘”傳雲“秦無大夫,此何以書?賢缪公也”然則至文十二年秦始有大夫,則知此時未合稱師。
今乃稱師錄功,故知大戰。
既是大戰,則明知必不應使微者。
雲楚雖無大夫者,文九年“冬,楚子使椒來聘”傳雲“楚無大夫,此何以書?始有大夫也”以此言之,則知此時未有大夫,故曰楚雖無大夫矣。
雲齊桓行霸書屈完也者,即上四年夏“楚屈完來盟于師”傳雲“屈完者何?楚大夫也。
何以不稱使?尊屈完也。
曷為尊屈完?以當桓公也”注雲“增倍使若得其君,以醇霸德,成王事”是也。
子玉得臣也。
(以上敗績,下殺得臣。
)
[疏]“子玉得臣也”○解雲:傳及注意,似子玉為得臣之氏。
子玉得臣,則其稱人何?(據屈完當桓公稱名氏。
)貶。
曷為貶?(據必阝之戰,林父不貶。
○必阝,皮必反。
)大夫不敵君也。
(臣無敵君戰之義,故絕正也。
秦稱師者,助霸者征伐,克勝有功,故褒進之。
齊桓先朝天子,晉文先讨夷狄者,晉文之時,楚與争︹,所遭遇異。
)
[疏]注“齊桓先朝天子”○解雲:正以莊十三年冬柯之盟,桓公之信著于天下,豈不朝天子而得然乎?但以外朝不書,是以無經可指耳,但何氏以理知之,故言先朝天子。
言先者,欲道至僖四年乃始服楚之意。
雲所遭遇異者,謂齊桓初霸之時,楚未強大,雖侵諸夏,未能為伯者之害,是以桓公養成其晦,至僖四年乃往讨而服之。
至晉文之時,楚人孔熾圍宋救衛,與之争盛,是以未暇朝王,先讨子玉矣,時事不同,故雲所遭遇異矣。
楚殺其大夫得臣。
(楚無大夫,其言大夫者,欲起上楚人,本當言子玉得臣。
所以詳錄霸事不氏者,子玉得臣,楚之驕蹇臣,數道其君侵中國,故貶,明當與君俱治。
○道,音導。
)
衛侯出奔楚。
(晉文逐之。
不書逐之者,以王事逐之,擇立其次,無絕之心,惡不如出奔重。
)
[疏]注“擇立”至“奔重”○解雲:立叔武是也。
叔武,衛侯之弟,故曰其次耳。
惡不如出奔重者,言文公逐人之惡,少于衛侯出奔之罪。
五月,癸醜,公會晉侯、齊侯、宋公、蔡侯、鄭伯、衛子、莒子盟于踐土。
陳侯如會。
其言如會何?(據曹伯襄言會諸侯。
)
[疏]注“據曹伯襄”○解雲:即下文“曹伯襄複歸于曹,遂會諸侯圍許”是也。
後會也。
(說與會伐宋同,刺諸侯不慕霸者,反歧意于楚,失信後會。
會不緻者,安信與晉文也。
盟日者,谲也。
衛稱子者,起叔武本無即位之意。
陳歧意于楚,在二十七年。
○谲,古反。
)
[疏]注“盟日者谲也”○解雲:正以《春秋》之例,不信者日,今而書日,故解之。
而言谲者,正以孔子謂之“谲而不正”故取其文。
○注“衛稱子”至“之意”○解雲:衛侯為王伯所逐而立叔武,叔武即是成君,何不稱侯而作未逾年之君号?欲起其本無即位之心故也。
無即位之心者,即下雲“文公逐衛侯而立叔武,叔武辭立而他人立,則恐衛侯之不得反也,故于是已立,然後為踐土之會,治反衛侯”是也。
公朝于王所。
曷為不言公如京師?(據三月公如京師。
)天子在是也。
天子在是,則曷為不言天子在是?(據狩于河陽。
)不與緻天子也。
(時晉文公年老,恐霸功不成,故上白天子曰“諸侯不可卒緻,原王居踐踐土”下謂諸侯曰“天子在是,不可不朝”迫使正君臣,明王法,雖非正,起時可與,故書朝,因正其義。
不書諸侯朝者,外小惡不書,獨錄内也。
不書如,不言天王者,從外正君臣,所以見文公之功。
○卒,七忽反,下“倉卒”同。
見,賢遍反,下“不見”、“當見”、“見其”同。
)
[疏]注“時晉”至“錄内也”○解雲:皆《春秋說》文及《史記》文。
《檀弓下》篇雲“晉獻公之喪,秦穆公使人吊公子重耳”且曰“喪亦不可久也,時亦不可失也,孺子其圖之”鄭玄注雲“孺,稚也”孺子猶稚子,則于僖九年獻公卒時,仍謂之稚子。
今得稱雲年老者,正以《禮記》非正典,何氏不醇取之。
雲明王法,雖非正,起時可與者,言明王之法,雖以為非正,欲見當時事勢不得不然,是故遂書其朝。
雲公朝于王所,言因正其義者,欲道臣無召君之義,故不言王之所在。
雲不書諸侯朝者,正以諸侯朝王,不在京師,亦是其惡,但非大惡,當所傳聞之世,見在不錄之限,是以特書公朝,故隐元年“公子益師卒”之下,何氏雲“于所傳聞世,見治起于衰亂之中,用心尚粗角,故内其國而外諸夏,先詳内而後治外,内小惡書,外小惡不書”是也。
○注“不書如不言”至“之功”○解雲:《春秋》之例,内朝言如,外來言朝。
今此魯侯不言如,反言朝,故雲從外正君臣,所以見文公之功也。
不言天王,所以得正君臣。
見文公之功者,以隐元年“秋,七月,天王使宰亘來歸惠公仲子之”下,何氏雲“天王者,時吳、楚上僭稱王,王者不能正,而上自系于天也。
《春秋》不正者,因以廣是非”然則稱王為正,稱于天則非禮。
今此經書不言天王者,亦是正君臣,以見文公之功也。
六月,衛侯鄭自楚複歸于衛。
(言複歸者,天子有命歸之。
名者,剌天子歸有罪也。
言自楚者,為天子諱也。
天子所以陵遲者,為善不賞,為惡不誅。
衛侯出奔當絕,叔武讓國,不當複廢,而反衛侯令殺叔武,故使若從楚歸者。
複歸例皆時,此月者,為下卒出也。
○當複,扶又反。
令,力呈反,下“令自”同。
)
[疏]注“言複歸”至“歸之”○解雲:《春秋》文。
是以傳雲“然後為踐土之會,治反衛侯”何氏雲“叔武訟治于晉文公,令白王者,反衛侯使還國也”天子有命歸而言複歸者,正以衛侯出惡歸無惡故也,何者?正以衛侯初出之時,晉文以王事逐之,是其出惡;及其歸國,得天子之命,是其歸無惡矣。
桓十五年傳曰“複歸者,出惡歸無惡”是也。
○注“名者”至“罪也”解雲:諸侯不生名,若其生名皆欲絕之,不以為諸侯,是以莊十年“蔡侯獻舞”之下,傳雲“蔡侯獻舞何以名?絕也”今此衛侯王事不供,而為伯者所逐,故當合絕,但天子歸之,失誅臣之義,是以書名剌天子也。
○注“自楚者,為天子之諱也”解雲:正以自者有力之文,故言自楚,得為天子諱者,若似自得楚力而歸然。
注“複歸”至“出也”解雲:案桓十七年秋“蔡季自陳歸于蔡”;下三十年秋“衛侯鄭歸于衛”之屬,是歸書時也。
其複歸書時者,即下冬“衛元亘自晉複歸于衛”之類,是例合時,而此月,故知為他事出也。
衛元亘出奔晉。
(○亘,況元反。
)
陳侯款卒。
(不書葬者,為晉文諱,行霸不務教人以孝。
陳有大喪,而姜會其孤,故深為恥之。
宋襄亦背殡,獨不為齊桓諱者,時宋襄自會之。
卒不日者,賤其歧意于楚。
)
[疏]注“卒不日者”○解雲:以大國之卒例書日,巳說于上。
秋,杞伯姬來。
公子遂如齊。
冬,公會晉侯、齊侯、宋公、蔡侯、鄭伯、陳子、莒子、邾婁子、秦人于溫。
天王狩于河陽。
狩不書,此何以書?(據常事也。
)不與再緻天子也。
(一失禮尚愈再失禮重,故深正其義,使若天子自狩,非緻也。
)魯子曰:“溫近而踐土遠也。
(此魯子一說也。
溫近狩地,故可言狩。
踐土遠狩地,故不言狩也。
公以再朝而日言之,上說是。
)
[疏]“溫近而踐土遠也”○解雲:近,讀如附近之近。
遠,為遠外之遠。
○注“公以”至“上說是”○解雲:正以上朝不日,而下朝始日,危錄内再失禮,則知此書狩者,不與再緻天子也,故言上說是。
壬申,公朝于王所。
其日何?(據上朝不日。
)錄乎内也。
(危錄内再失禮,将為有義者所惡。
不月而日者,自是諸侯不系天子,若自不系于月。
○惡,烏路反,下“惡衛”同。
)
晉人執衛侯歸之于京師。
歸之于者何?歸于者何?歸之于者,罪巳定矣。
歸于者,罪未定也。
罪未定,則何以得為伯讨?(此難成十五年“晉侯執曹伯歸于京師”○難,乃旦反,下“方難”同。
)
[疏]“歸之于者何”○解雲:欲言伯執,晉不稱侯;欲言非伯,而雲歸之于京師,似得伯執之義,故執不知問。
歸之于者,執之于天子之側者也。
罪定不定,巳可知矣。
(歸之者,次絕之辭。
執于天子之側,巳白天子,罪定不定,自在天子,故言巳可知。
)
歸于者,非執之于天子之側者也。
罪定不定,未可知也。
(未得白天子分别之者,但欲明諸侯尊貴,不得自相治,當斷之于天子爾。
大惡雖未可知,執有罪,當為伯讨矣。
無罪而執人,當貶稱人。
○别,彼列反。
)衛侯之罪何?殺叔武也。
何以不書?(據殺大夫書。
)為叔武諱也。
《春秋》為賢者諱,何賢乎叔武?(據失兄意。
○為叔,于僞反,下“為賢”、“為叔武”及注“而為”、“深為”皆同。
)讓國也。
其讓國奈何?文公逐衛侯而立叔武,叔武辭立而他人立,則恐衛侯之不得反也,故于是巳立。
(故上稱子。
)然後為踐土之會,治反衛侯。
(叔武訟治于晉文公,令白王者反衛侯,使還國也。
叔武讓國見殺,而為叔武諱殺者,明叔武冶反衛侯,欲兄飨國,故為去殺巳之罪,所以起其功,而重衛侯之無道。
○為去,起呂反。
)衛侯得反,曰:“叔武篡我。
”元亘争之曰:“叔武無罪。
”終殺叔武,元亘走而出。
此晉侯也,其稱人何?(此以伯讨而何貶者,言歸之于伯讨,明知坐他事,故更問之。
○篡,初患反。
)
[疏]注“此以伯讨而何貶者”○解雲:上四年“齊人執陳袁濤塗”之下,傳雲“此執有罪,何以不得為伯讨”然則此傳宜雲此執有罪,何以不稱侯?而雲此晉侯也,其稱人何?問其貶者,正以言歸之于者,罪定巳可知,即是伯讨明矣。
知稱人
基本
文件
流程
错误
SQL
调试
- 请求信息 : 2026-02-12 08:10:43 HTTP/2.0 GET : https://zheca.com/info/52029/1123681_3.html
- 运行时间 : 0.158916s [ 吞吐率:6.29req/s ] 内存消耗:4,763.26kb 文件加载:93
- 查询信息 : 1 queries 0 writes
- 缓存信息 : 17 reads,0 writes
- /www/wwwroot/zheca.com/public/index.php ( 4.08 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/base.php ( 1.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Loader.php ( 12.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/composer/autoload_static.php ( 6.54 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Error.php ( 4.00 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/psr/log/Psr/Log/LoggerInterface.php ( 2.97 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Container.php ( 15.53 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/App.php ( 26.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Env.php ( 2.85 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Config.php ( 9.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/convention.php ( 11.74 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/tags.php ( 0.96 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Hook.php ( 5.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/common.php ( 37.88 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/helper.php ( 20.29 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/provider.php ( 0.62 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/app.php ( 8.05 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Env.php ( 1.17 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Facade.php ( 3.44 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/cache.php ( 1.13 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/console.php ( 0.91 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/cookie.php ( 1.11 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/database.php ( 2.26 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/log.php ( 1.22 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/middleware.php ( 0.85 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/session.php ( 1.06 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/template.php ( 1.69 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/trace.php ( 0.84 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-mbstring/bootstrap.php ( 4.57 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-php72/bootstrap.php ( 1.41 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-intl-idn/bootstrap.php ( 2.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/ralouphie/getallheaders/src/getallheaders.php ( 1.60 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/promises/src/functions_include.php ( 0.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/promises/src/functions.php ( 11.77 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/psr7/src/functions_include.php ( 0.15 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/psr7/src/functions.php ( 26.03 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/guzzle/src/functions_include.php ( 0.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/guzzle/src/functions.php ( 9.65 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/overtrue/wechat/src/Kernel/Support/Helpers.php ( 2.28 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/overtrue/wechat/src/Kernel/Helpers.php ( 1.81 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/naixiaoxin/think-wechat/src/helper.php ( 0.18 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Hook.php ( 1.46 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Db.php ( 7.67 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Lang.php ( 7.38 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Request.php ( 57.17 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Log.php ( 8.92 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/log/driver/File.php ( 8.95 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/lang/zh-cn.php ( 12.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/route/route.php ( 3.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Route.php ( 3.83 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Route.php ( 25.79 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Domain.php ( 7.07 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleGroup.php ( 16.45 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Rule.php ( 28.50 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleItem.php ( 8.69 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleName.php ( 3.92 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Config.php ( 1.52 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/naixiaoxin/think-wechat/src/Behavior/AppInit.php ( 1.94 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/dispatch/Module.php ( 5.21 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Dispatch.php ( 9.27 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Middleware.php ( 5.34 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Cookie.php ( 7.35 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/View.php ( 5.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/view/driver/Think.php ( 6.12 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Template.php ( 47.31 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/template/driver/File.php ( 2.29 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Session.php ( 14.35 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Debug.php ( 7.57 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Cache.php ( 3.27 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/cache/driver/File.php ( 7.91 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/cache/Driver.php ( 8.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Chapter.php ( 63.61 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Check.php ( 2.03 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Base.php ( 2.97 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Controller.php ( 7.48 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/traits/controller/Jump.php ( 4.76 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/model/BooksModule.php ( 40.51 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Model.php ( 27.26 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/Attribute.php ( 17.49 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/RelationShip.php ( 19.82 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/ModelEvent.php ( 6.04 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/TimeStamp.php ( 2.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/Conversion.php ( 7.49 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Connection.php ( 58.94 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/connector/Mysql.php ( 5.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/builder/Mysql.php ( 5.51 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Builder.php ( 36.45 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Query.php ( 104.44 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Cache.php ( 2.06 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Response.php ( 9.68 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/response/View.php ( 2.28 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/runtime/temp/3bd55e974fa579e25ffeec3951e1269c.php ( 4.04 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/debug/Html.php ( 4.02 KB )

0.159882s