。
像這樣所說的涅槃,雖還沒有完全接近于寂滅空義,但說涅槃無有實體,确已難得。
經部譬喻師說涅槃體非有,舉經中佛說的譬喻道:如燈熄滅,隻不過是燈焰的落謝,并不是另外還有一個實物在。
如是,佛說心得解脫,亦不過唯是諸蘊減,除了諸蘊永減,更無實體所有。
所以經說苦滅的這句話,是有兩種不同的意義:一說離苦以外更無别的實體可得;一說離苦以外另有一個實在自體。
同樣是說苦滅,為何有此二義?順正理論卷第十七說:“佛觀所化意樂不同,故說如是二種滅義。
謂或有處說無别體,如向所引二種契經;或複有處說有别體,如契經說定有無生”。
這末看來,涅槃體性的有或非有,都是佛的說法方便,而實無有涅槃體陸。
順正理論卷第十七複舉“有餘師說:無實涅槃,非因果故,如秃角等。
諸實有者因果為證,涅槃既非因果性攝,故定無有能證有因,是故涅槃定非實有”。
從現實世間看,不論那樣實有的事物,都可找出它的因果關系,所以萬事萬物都有它的因果性。
但龜毛鬼角等,因為是虛無的,當然說不出它的因果性。
否定現實生死而建立的涅槃,沒有它的實體可得,自亦無法說出它的因果,所以涅槃不是實有,應該沒有什麼問題。
設或有時說到涅槃是有,但亦不過是屬假有,不能當作實有自體看,如見到說涅槃有,就以為是實有,那就是不了解涅槃的大錯特錯!
上座譬喻者又這樣說:佛陀曾經說過,一切依皆永棄舍,寂靜美妙,乃至涅槃。
如是言說,極為甚深難見,若因難見難了,而就以為涅槃實有,豈能契合佛陀慈意?所以應認涅槃是非實有,不可執為有涅槃體。
諸如此類的說法,上座譬喻者很多,現在不去詳談。
從大衆部分出的一說部,不但認為涅槃是假名的,就是生死亦是假名無實的。
此很合乎經中說的“生死如幻如化,涅槃亦複如幻如化”之義。
至大衆部分出的說出世部,認為通達二空之智的聖道,為所通達的二空之理的道果,皆是非颠倒非虛妄的實有,則又近于薩婆多部的思想。
五結論
涅槃解脫,為佛法行者的宗尚,亦為最後的歸宿,隻要真切的依佛法所指示的去行,誰都可以到達涅槃解脫的這一境地。
印順論師說:“然如幻衆生,修如幻行,不取著一切而得身心解脫的涅槃,這涅槃即如幻如化的”。
像這樣如幻如化的涅槃解脫,就是畢竟空性的悟入,既不能想像它怎樣,又不能宣說它怎樣,唯有行者以正觀的直覺,廓然的洞見他,悟入諸法空寂性。
到了這個時候,雖說法法清淨,法法本然,而實境智一如,能所雙泯,有無俱寂,甚至一切戲論皆息,超越一切名相差别。
涅槃解脫的本來面目是如此,可是到了部派時代的佛教學者,對這竟然有種種不同的說法。
如婆沙卷第三十二的介紹:有說有餘依涅槃界有自性,無餘依涅槃界無自性;有說有餘依涅槃界是有漏,無餘依涅槃界是無漏;有說有餘依涅槃界是有為,無餘依涅槃界是無為;有說有餘依涅槃界是善,無餘依涅槃界是無記;有說有餘依涅槃界是這非道果,無餘依涅槃界是道果非道;有說有餘依涅槃界是道果,無餘依涅槃界非道果;有說有餘依涅槃界是谛攝,無餘依涅槃界非谛攝;有說有餘依涅槃界是無學,無餘依涅槃界是非學非無學等,真是有各式各樣的說法。
雖有這樣多種多樣的說法,但在部派學者中,除上所說涅槃有無自體兩大派的論诤,還有涅槃是否有相的激烈論辯。
印順論師說:“說一切有部主張涅槃有相,他們說:智必有境,涅槃滅盡妙離的谛理,既是無漏智慧的所緣境,當然是有相的。
雖然契經中以“無相”兩個字來形容涅槃,當能緣智上浮現起“無相”的概念,無相還是成了相,為智的所緣。
所以,盡管是緣無為,智上還是有所緣的”。
順正理論的論主,所以說“智必有境”,因為沒有所緣的境界,能緣的智慧是必定不生的,如果有誰說聖智慧能見非有境界,則其颠倒是就沒有再過于此的了。
有部雖是這樣的主張涅槃有相,但“經部師及成實論師則主張涅槃無相。
如成實論第二卷說:“涅槃實相,離諸相故,不名為有”。
有部說,涅槃無相,但在能緣智的緣慮下,已成為所緣相了,能緣的對象,不能說沒有。
成論主以為:無相,不但一般的棚不起,連無相之相也不起。
成實論所說的涅槃,有著三層,意義很寬泛。
前二層從法之有相及假名上說是空相,第三層所謂究竟現證、無願無欲、能所并寂,連空相也不起,真正的得到滅盡涅槃。
這涅槃,是徹底無相的”。
涅槃有相無相的論辯,學者間雖相當的激烈,但以涅槃空寂說,主張無相的是較吻合佛意。
依根本佛教開示涅槃的本意說,不著有無的一切,現覺諸法空寂性,了知一切無所得,才是佛說的涅槃。
假定不知涅槃的真義,或拟想涅槃為微妙的存在,或以為涅槃是什麼都沒有,那就不但沒有觸到涅槃的邊際,而且落于深深的邪見中,又怎麼能夠達到身心無累的解脫自在?當知“佛說解脫法門,無非在衆生現實的生死苦痛中,指出錯誤颠倒;依世間的名言假施設,引導衆生。
如有人不辨方向,已到家鄉,不知這裡就是,還想東跑西跑。
他所要到達的目的地,在他,真是遠在天邊,不易到達。
假使有人告訴他:你迷了方向!你不要向南方,轉向北方,擺在你面前的,就是你的故鄉。
要到達你的目的地,就得立刻掉轉頭來,向北方。
迷路者知道了,掉轉頭來就是。
那時候,還有什麼南方與北方子佛說法,也是這樣,并沒有說一實法,實相中有何可說”?所以真正證得涅槃解脫,既沒有實有實無的差别,亦沒有有相無相的現象,諸法畢竟空,就是一切法的本來涅槃,亦即是身心無累的解脫!諸有欲求涅槃解脫者,不要在這上面作種種活計,“如在生死系縛中通達性空,這就是涅槃解脫;假使離生死而求涅槃的真實,離系縛而别求解脫,涅槃解脫即成為生死系縛了”。
是以欲得涅槃解脫,請從諸法空寂性入!
基本
文件
流程
错误
SQL
调试
- 请求信息 : 2026-02-12 12:45:47 HTTP/2.0 GET : https://zheca.com/info/52047/1123820_5.html
- 运行时间 : 0.121788s [ 吞吐率:8.21req/s ] 内存消耗:4,740.48kb 文件加载:93
- 查询信息 : 1 queries 0 writes
- 缓存信息 : 17 reads,0 writes
- /www/wwwroot/zheca.com/public/index.php ( 4.08 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/base.php ( 1.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Loader.php ( 12.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/composer/autoload_static.php ( 6.54 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Error.php ( 4.00 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/psr/log/Psr/Log/LoggerInterface.php ( 2.97 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Container.php ( 15.53 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/App.php ( 26.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Env.php ( 2.85 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Config.php ( 9.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/convention.php ( 11.74 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/tags.php ( 0.96 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Hook.php ( 5.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/common.php ( 37.88 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/helper.php ( 20.29 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/provider.php ( 0.62 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/app.php ( 8.05 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Env.php ( 1.17 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Facade.php ( 3.44 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/cache.php ( 1.13 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/console.php ( 0.91 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/cookie.php ( 1.11 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/database.php ( 2.26 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/log.php ( 1.22 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/middleware.php ( 0.85 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/session.php ( 1.06 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/template.php ( 1.69 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/trace.php ( 0.84 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-mbstring/bootstrap.php ( 4.57 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-php72/bootstrap.php ( 1.41 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-intl-idn/bootstrap.php ( 2.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/ralouphie/getallheaders/src/getallheaders.php ( 1.60 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/promises/src/functions_include.php ( 0.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/promises/src/functions.php ( 11.77 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/psr7/src/functions_include.php ( 0.15 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/psr7/src/functions.php ( 26.03 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/guzzle/src/functions_include.php ( 0.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/guzzle/src/functions.php ( 9.65 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/overtrue/wechat/src/Kernel/Support/Helpers.php ( 2.28 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/overtrue/wechat/src/Kernel/Helpers.php ( 1.81 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/naixiaoxin/think-wechat/src/helper.php ( 0.18 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Hook.php ( 1.46 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Db.php ( 7.67 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Lang.php ( 7.38 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Request.php ( 57.17 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Log.php ( 8.92 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/log/driver/File.php ( 8.95 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/lang/zh-cn.php ( 12.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/route/route.php ( 3.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Route.php ( 3.83 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Route.php ( 25.79 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Domain.php ( 7.07 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleGroup.php ( 16.45 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Rule.php ( 28.50 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleItem.php ( 8.69 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleName.php ( 3.92 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Config.php ( 1.52 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/naixiaoxin/think-wechat/src/Behavior/AppInit.php ( 1.94 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/dispatch/Module.php ( 5.21 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Dispatch.php ( 9.27 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Middleware.php ( 5.34 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Cookie.php ( 7.35 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/View.php ( 5.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/view/driver/Think.php ( 6.12 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Template.php ( 47.31 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/template/driver/File.php ( 2.29 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Session.php ( 14.35 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Debug.php ( 7.57 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Cache.php ( 3.27 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/cache/driver/File.php ( 7.91 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/cache/Driver.php ( 8.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Chapter.php ( 63.61 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Check.php ( 2.03 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Base.php ( 2.97 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Controller.php ( 7.48 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/traits/controller/Jump.php ( 4.76 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/model/BooksModule.php ( 40.51 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Model.php ( 27.26 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/Attribute.php ( 17.49 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/RelationShip.php ( 19.82 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/ModelEvent.php ( 6.04 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/TimeStamp.php ( 2.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/Conversion.php ( 7.49 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Connection.php ( 58.94 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/connector/Mysql.php ( 5.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/builder/Mysql.php ( 5.51 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Builder.php ( 36.45 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Query.php ( 104.44 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Cache.php ( 2.06 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Response.php ( 9.68 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/response/View.php ( 2.28 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/runtime/temp/3bd55e974fa579e25ffeec3951e1269c.php ( 4.04 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/debug/Html.php ( 4.02 KB )

0.122748s