和探讨的。
因如一般所了解,所謂超凡入聖者,是極為神聖難得的,有什麼退不退可說(\·事實不如我們所想像的那樣,在四果的各個階位上,都可論說其退不退的。
不過這由學派的不同,說法自不能獲得一緻,我們現在所要論說的,就是從學派的思想中,辨明聖果的有退無退。
在論說聖果退不退中,我想還是先從大衆分别說系說起。
這兩派的學者,不但對佛菩薩的崇高而偉大的聖格加以深化,就是對聲聞阿羅漢果的聖德,在某方面亦同樣的予以深化提高,這是我們首先需要知道的。
因此,關于這個問題的說明,大衆與有部,剛剛站在敵體相反的立場。
如異部宗輪論中,表達大衆部的意見說:“預流者有退義;阿羅漢無退義”。
表達有部系的意見說:“預流者無退義;阿羅漠有退義”。
一看,就可看出他們思想的對立。
對于這個,我們必須善加分别,始能了解他們為什麼要這樣說的所以,否則的話,那你将會感到:同樣是聖果,為什麼會有這樣不同的宣說?那個意見說得比較契合于佛意的?不善分别了知的,常為這問題所困!
證得阿羅漢果的聖者,經中總是說為:“我生已盡,梵行已立,所作已辦,不受後有”。
因此,大衆學者木于斯說,堅定的認為阿羅漢果,絕對不會再退堕的了。
一個行者的退不退,主要看他有沒有颠倒妄想:諸如在凡夫位中修行,假定是個出家的,或有于修行過程中退堕還俗,假定是在家的,或有退堕下來去轉信外道等,這都是有其可能性的,因為邪思邪念以及颠倒妄想煩惱,常常在心中沖動,合他不能安心辦道,所以慢慢即會退堕;可是證阿羅漢果的聖者,所有邪思邪念早巳撲除消滅,心中絕無颠倒妄想煩惱存在,沒有煩惱的沖動,怎麼會退堕下來?不特如此,羅漢聖者所得的聖道,已經到達了究竟圓滿,其堅固猶如金剛寶山,什麼也動搖不了它,怎麼會退?
關于這個,婆沙論中,介紹分别論者所說,曾經舉出這兩個譬喻,現在略為說明如下:如一隻玻璃瓶子,不小心被打破了,所留下的自然隻是破碎片子,不能再成為一個完整瓶子;阿羅漢聖者于金剛喻定時,破除了一切煩惱,再也不會有煩惱沖動使之退堕。
又如燒木成灰,所剩下的隻是餘灰,不可能使之再成為木料;阿羅漢聖者以無漏智火,焚毀身心中的一切煩惱,當然不會再起煩惱而退。
婆沙原文說:“謂或有執定無退起諸煩惱,如分别論者,彼引世間現喻為證,謂作足說:如瓶破已唯有餘片不複作瓶,諸阿羅漢亦應如是,金剛喻定破煩惱已,不應複起諸煩惱退。
如燒木已唯有餘灰不還為木,諸阿羅漢亦應如是,無漏智火燒煩惱巳,不應複起諸煩惱退”。
婆沙叙述的雖足分别論者的思想,但大衆分别說系的思想,向來是接近而一緻的,不妨把它作為大衆系的論說來看。
大衆分别說者,依北傳佛教所傳,對這一見解,可說是相當肯定的;但據南傳佛教所傅,“大衆部執阿羅漢有退義,此與犢子、正量、一切有同執”。
不知這是依于什麼而說的,在北傳現有的阿毗達磨文中,看不出大衆系有這思想的痕迹。
阿羅漢無退,我們知道了,預流者有退,是依何而說?依佛陀聖典看,大家都知道,證預流果後,一步步的向前,再經七返生死,必證阿羅漢果,且預流聖者已見道,亦為大衆部所同意,當正見道的一刹那,斷除八十八使見惑,怎麼還會退堕?這在有部學者聽來,當然會感到很驚奇。
依大衆部的意見說:證初果的聖者,雖巳斷迷理惑,但還有迷事的思惑在,對于諸法的事相,在見諸法真理後,不一定能完全認識,因為有此煩惱,如稍有所沖動,即會退堕下來。
或者有說:初果雖有事惑,但因已得聖道,以此聖道之力,抑制煩惱街動,想來不緻有退,大衆學者對于初果已得聖道,并不否認,因為不得聖道,根本不能證果,但其所得聖道,共力量是很脆弱的,不能遭遇一點挫折,假使稍受一點打擊,就會因此而退。
初果有退,二果與三果有退,例此可知,毋須再加以說明了。
大衆系之所以這樣主張,在他看來,有了這些煩惱在那裡活動,一旦遇到強有力的逆緣,使其不能安心修學前進時,即會退堕,所以前三果是有退的。
跟著而來的一個問題,就是初果既然有退,還會不會再造一切惡業?異部宗輪論表達大衆部的意見說:“諸預流者造一切惡,唯除無問”。
五無間業,大衆認為,預流聖者,是絕對不會再造的了,但一般的十惡業,有時仍不免要作的。
有部對此予以責難說:初果聖者所得四證淨中,有一戒證淨,戒是防非止惡的,怎麼還會作十惡業?如初果聖者還作十惡,那豈不是凡聖不分?再說,若初果聖者應作一切惡,就不應說其已得戒證淨,若承認其已得戒證淨,就不應說彼還作一切惡!大衆學者為了成立自己的主張,對這個問題當然要善加解答,所以說:初果得戒證淨,這是無可否認的,因為佛在經中,确曾這樣說過。
但要知道初果所得的戒證淨,是約道共我說的,而道共戒的發生防非止惡的力用,是在入無漏觀時,但初果聖者,不能長時期的安住于無漏觀中,入無漏觀時,固可運用其道共戒的力量,制止十惡業的造作,但一旦出定不修無漏觀時,道共戒不随心轉而失去其力量,在某種情況下,自不免還可作十惡業。
這一說法,貿然看來,似亦有其充分理由,但凡聖皆能造一切惡,不免如有部所說,有凡聖不分的過失,這是值得我們注意的。
不過,“預流者有退義,阿羅漢無退義”,這思想,在學派中,除了大衆分别說系而外,于佛滅三百年中,從說一切有部分出的化地部,亦有這主張,如異部宗輪論說:“預流有退,諸阿羅漢定無退者”。
這是化地部本宗同義說的,可見大衆系的思想,已經影響了有部系的思想。
經部學者對聖果退不退的看法,與大衆部又略不同,即不但阿羅漢不會有退,就是初須陀冱亦不有退,可以說有退的,唯是中間
基本
文件
流程
错误
SQL
调试
- 请求信息 : 2026-02-12 09:42:14 HTTP/2.0 GET : https://zheca.com/info/52047/1123828_3.html
- 运行时间 : 0.119339s [ 吞吐率:8.38req/s ] 内存消耗:4,733.96kb 文件加载:93
- 查询信息 : 1 queries 0 writes
- 缓存信息 : 17 reads,0 writes
- /www/wwwroot/zheca.com/public/index.php ( 4.08 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/base.php ( 1.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Loader.php ( 12.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/composer/autoload_static.php ( 6.54 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Error.php ( 4.00 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/psr/log/Psr/Log/LoggerInterface.php ( 2.97 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Container.php ( 15.53 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/App.php ( 26.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Env.php ( 2.85 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Config.php ( 9.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/convention.php ( 11.74 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/tags.php ( 0.96 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Hook.php ( 5.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/common.php ( 37.88 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/helper.php ( 20.29 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/provider.php ( 0.62 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/app.php ( 8.05 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Env.php ( 1.17 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Facade.php ( 3.44 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/cache.php ( 1.13 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/console.php ( 0.91 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/cookie.php ( 1.11 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/database.php ( 2.26 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/log.php ( 1.22 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/middleware.php ( 0.85 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/session.php ( 1.06 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/template.php ( 1.69 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/trace.php ( 0.84 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-mbstring/bootstrap.php ( 4.57 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-php72/bootstrap.php ( 1.41 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-intl-idn/bootstrap.php ( 2.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/ralouphie/getallheaders/src/getallheaders.php ( 1.60 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/promises/src/functions_include.php ( 0.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/promises/src/functions.php ( 11.77 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/psr7/src/functions_include.php ( 0.15 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/psr7/src/functions.php ( 26.03 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/guzzle/src/functions_include.php ( 0.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/guzzle/src/functions.php ( 9.65 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/overtrue/wechat/src/Kernel/Support/Helpers.php ( 2.28 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/overtrue/wechat/src/Kernel/Helpers.php ( 1.81 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/naixiaoxin/think-wechat/src/helper.php ( 0.18 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Hook.php ( 1.46 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Db.php ( 7.67 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Lang.php ( 7.38 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Request.php ( 57.17 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Log.php ( 8.92 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/log/driver/File.php ( 8.95 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/lang/zh-cn.php ( 12.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/route/route.php ( 3.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Route.php ( 3.83 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Route.php ( 25.79 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Domain.php ( 7.07 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleGroup.php ( 16.45 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Rule.php ( 28.50 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleItem.php ( 8.69 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleName.php ( 3.92 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Config.php ( 1.52 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/naixiaoxin/think-wechat/src/Behavior/AppInit.php ( 1.94 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/dispatch/Module.php ( 5.21 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Dispatch.php ( 9.27 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Middleware.php ( 5.34 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Cookie.php ( 7.35 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/View.php ( 5.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/view/driver/Think.php ( 6.12 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Template.php ( 47.31 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/template/driver/File.php ( 2.29 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Session.php ( 14.35 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Debug.php ( 7.57 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Cache.php ( 3.27 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/cache/driver/File.php ( 7.91 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/cache/Driver.php ( 8.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Chapter.php ( 63.61 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Check.php ( 2.03 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Base.php ( 2.97 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Controller.php ( 7.48 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/traits/controller/Jump.php ( 4.76 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/model/BooksModule.php ( 40.51 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Model.php ( 27.26 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/Attribute.php ( 17.49 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/RelationShip.php ( 19.82 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/ModelEvent.php ( 6.04 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/TimeStamp.php ( 2.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/Conversion.php ( 7.49 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Connection.php ( 58.94 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/connector/Mysql.php ( 5.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/builder/Mysql.php ( 5.51 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Builder.php ( 36.45 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Query.php ( 104.44 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Cache.php ( 2.06 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Response.php ( 9.68 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/response/View.php ( 2.28 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/runtime/temp/3bd55e974fa579e25ffeec3951e1269c.php ( 4.04 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/debug/Html.php ( 4.02 KB )

0.120297s