昨天我們講了證明染污意存在的理由,舉了很多依據,證明非有這個染污意不可。
「不共無明」,世親菩薩也解釋了:「不共無明其相雲何?謂未生對治能障真智愚。
」沒有生起對治法的時候,不共無明總是有這個功能,能夠把真的智慧障住,這是講不共無明的作用。
「此中不共無明者,謂于一切善不善無記煩惱随煩惱位中,染污意相應俱生無明。
」它在什麼地方生起呢?不管是善的、不善的、無記的心,或者煩惱也好,随煩惱也好,此等各個位中生起的跟染污意相應的俱生無明,就是這個不共無明。
「彼若無者」,假如這個不共無明沒有,就有很大的過失——衆生自然都開悟了。
它的作用是「常于苦等障礙智生」,障礙苦集滅道等等的智慧,這是它的業用。
這就把不共無明的「相」和「用」說清楚了,不共無明就是這麼一個東西。
它之所以不共,就是說它的作用跟其他無明的作用是不一樣,它能夠障礙這個真智。
這一點,世親菩薩也好,無性菩薩也好,是同樣的。
不過《無性釋》裡邊還有個辯論:問:既然你說這個不共無明是跟其他煩惱不共的,怎麼會有我見、我慢、我愛跟它相應呢?應該是共其他煩惱。
答:這個無明不是在第六意識上的,而是在第七識上的不共。
這麼一來,印順法師就認為無性菩薩說的不共是指識的不共。
他的确也有這個意思,但是重點還是指它的作用不共。
這一點上,無性跟世親是相同的。
真正的不共就是作用不共,在苦集滅道或者其他方面會障礙智慧生的,就叫不共無明,其他的無明沒有這個功能,這是不共。
為什麼要說不共無明呢?就是說假如沒有染污意,不共無明就不能有,而二乘也承認有這個不共無明,不能說不共無明沒有。
既然你承認有不共無明,那它跟前五識是否相應?若相應,那是不合理的,因為前五識隻有自性了别,不能有能對治,也不能有所對治。
它跟第六識相應呢?與第六識相應也不行,因為第六識有間斷,而這個不共無明是恒行不斷的。
再說,假如這個無明跟意識相應,這個意識就會永遠是染污的,跟染污的無明相應,就不能生起善心了。
這些都有過失。
與前五識不能相應,與第六意識也不能相應,那決定還有個第七識。
「五同法」,就是說五識都有一個同時的俱有依——五根,眼識有眼根,耳識有耳根,乃至身識有身根,那麼意識決定也有一個同時的俱有依。
如果你說依無間滅意的話,無間滅意都滅掉了,跟意識不是同時存在的,不能叫俱有依,那決定還有個第七識作它的俱有依。
另外,解釋名相,思量叫意,積聚叫心,了别叫識。
既然思量叫意,前面六個識都是了别為性,都是識,不能叫意。
無間滅意(或無間滅識)也叫意,它能不能思量呢?它滅都滅掉了,沒有作用了,怎麼思量呢?所以說既然有一個意叫思量,決定有一個第七識,它是可以思量的,名字叫意。
再下邊,無想定跟滅盡定的差别。
都是無心定,但是無想定是前六識滅掉了,第七識沒有滅,而滅盡定把染污的意也滅掉了。
兩者的根本不同點就在這裡。
無想天的人是凡夫,不能沒有我執,但他的心都沒有了,那麼執我的心所在哪裡生起來呢?所以說決定有個第七意。
一切凡夫都是有我執的,他熟睡的時候,前六識都滅掉了,他的我執寄托在哪裡呢?所以,從多方面考察,決定有第七識。
下邊「重顯彼故說四伽陀」,這四個頌重新把前面的意思總結一下。
「若不共無明等,乃至廣說」,這是頌的第一句一直到最後。
這段頌先解釋什麼叫不共無明,就是我們剛纔說的。
在一切善的、不善的、無記的心、煩惱的心、随煩惱的心等分位中,跟染污意相應的俱生無明,叫不共無明。
假如沒有這個不共無明,就有很大的過失,這個前面說了很多。
它的作用是「常于苦等障礙智生」,就是真智要生起來,不共無明就障礙它。
除非起了對治法,無漏的道生起來,纔可以把它滅掉;沒有生之前,它總是要障礙智慧的。
一切衆生都有佛性,但這個佛性被障住了,顯不出來,一定要靠對治法把這個障去掉纔行。
所以要努力用功修行的,不修是不能成佛的。
「五同法者,第六意識與五識身有相似法」。
前五識有什麼呢?「彼有五根、阿賴耶識作俱有依」,它是依五根的,也依阿賴耶識,阿賴耶識是共同的依。
第六意識應當也有俱有依,就以染污意(第七識)跟阿賴耶識為俱有依。
「此五同法離染污意決定無有」,假如沒有染污意,第六意識就沒有這個同法了,跟前五識不相同,沒有俱有依。
所以如果沒有自性——沒有這個染污意的體,就有過失。
訓詞若無成過失者,取所緣相而思量故,無間滅時能取境故,說名為意。
過去已滅,無所思量,雲何當有能思量性?訓詞無故成大過失。
二定别者,滅盡定中無染污意,無想定中有染污意。
此若無者,如是二定差别應無,成大過失。
又染污意若無有者,無想身中應無我執,非異生者于相續中暫離我執應正道理。
如是諸過離染污意皆定應得,故應定許有染污意。
為顯此義故,複說言無有二等。
二者,即是不共無明、五相似法。
三相違者,謂訓釋詞、二定差别、無想生中我執恒随。
離染污意,如是三事皆成相違。
無此一切處我執不應有者,離染污意,于一切種善等位中我執恒随不應得有。
故應定許有染污意。
餘文易了,不複須釋。
「訓詞若無成過失者」,訓詞,就是解釋名字。
「取所緣相而思量」,這個「意」就是取所緣相而思量的,恒常思量。
「無間滅時能取境故」,即使它正在滅的時候(不是已經滅掉了)還能取境的叫意;過去已經滅掉的,就是無間滅識,這個不能叫意,它「無所思量,雲何當有能思量性」,這個思量性沒有的。
前六識是了别為性的,不是思量。
假使說無間滅意,它已經滅掉了,它不能思量。
所以,決定還有一個第七識,它是恒常思量,也沒有滅掉。
「二定别者,滅盡定中無染污意,無想定中有染污意。
此若無者,如是二定差别應無,成大過失。
」假如沒有染污意,二定就沒有差别。
又假如沒有染污意的話,「無想身中」,就是生在無想天的人,「應無我執」,無想天的人就沒有我執了,因為他的六個識都滅掉了,心王滅掉,心所也沒有了,我執也不應該有。
這是有過失的,為什麼?「非異生者于相續中暫離我執應正道理」,無想天的人還是異生(凡夫),甚至于是外道,異生的相續中沒有我執,這是不合道理的。
無想天的人他沒證聖的,他是異生,他決定有一個我執。
六識滅掉了,這個我執寄托在哪裡呢?那隻有第七識,它沒有滅掉,可以寄托在這個上面。
這證明還有個第七識。
「如是諸過,離染污意皆定應得」,沒有染污意的話,決定會産生那麼多的過失;有了染污意,這些過失都除掉了,所以就證明決定有染污意。
這為什麼要辯論那麼多呢?就是因為二乘不承認有染污意的,認為第七識是沒有的,而大乘要成立第七識,必定要經過一翻辯論。
把這些辯論依據拿出來,是客觀事實,無可辯駁的,那就非承認不可。
下邊再用頌詞解釋一下,「複說言無有二等」,這個頌就是說離開染污意,就沒有「二等」,這個「二」是什麼呢?「即是不共無明、五相似法」,假如沒有染污意,不共無明就不能有,五相似法(跟五根相似的那個法)也不能有。
這是兩個過失。
離開染污意的話,就沒有「二」,這兩個就不能成立。
「三相違者,謂訓釋詞、二定差别、無想生中我執恒随。
」假如離開染污意,會有很多過失(總過失):一個是「無有二」,一個是「三相違」。
沒有這個染污意的話,這三個事情都相違。
「無此一切處我執不應有」,另外,假如沒有染污意,一切處(凡夫)的我執都不會有了。
「離染污意,于一切種善等位中,我執恒随不應得有。
」因為凡夫也可以起善心,善心不是染污的,起了善心,怎麼裡邊有染污的我執呢?這就不合理了。
所以說,沒有染污意,一切處我執也不能有,善心裡邊就沒有,這就成了一個過失。
「故應定許有染污意」,從這裡推論,染污意一定是有的。
「餘文易了」,其他的文字容易明了,不說了。
這裡最後一個頌:「真義心當生,常能為障礙,俱行一切分,謂不共無明。
」這是解釋不共無明是怎麼一個事情。
「真義心當生」,真義心就是無漏的無分别智,這個心要生的時候,不共無明障礙它,不給它生起來,這是不共無明的作用;要用對治法把它對治掉,這個真義心纔能生。
「一切分」,就是善的、不善的、無記的一切心裡邊——一切分,「俱行」,都有它跟着随轉的,比如說凡夫都有不共無明跟着跑。
這個就叫不共無明。
這裡就把不共無明的特征說了,那就是說的既不是跟其他煩惱的不共,也不是說識的不共,而是它本身的特征跟其他的煩惱是不一樣的。
這裡也标得很明白,并不是說第七識有纔說不共,也不是說其他的原因而不共。
丁三 釋心
論曰:心體第三,若離阿賴耶識,無别可得。
是故成就阿賴耶識以為心體,由此為種子,意及識轉。
釋曰:心體第三,若離阿賴耶識,無别有性。
由此為因,意及轉識皆得生起。
見取轉識,當知亦即取第二意,所以者何?彼将滅時,得意名故。
下邊要講心。
前面講「心意識三」,目的就是要證明這個「心」就是阿賴耶識。
「意」跟「識」都有體:識是前六識,了别為性;意就是第七識,思量為性。
基本
文件
流程
错误
SQL
调试
- 请求信息 : 2026-07-24 16:37:20 HTTP/2.0 GET : https://zheca.com/info/52092/1124289.html
- 运行时间 : 0.081051s [ 吞吐率:12.34req/s ] 内存消耗:4,754.90kb 文件加载:93
- 查询信息 : 1 queries 0 writes
- 缓存信息 : 17 reads,0 writes
- /www/wwwroot/zheca.com/public/index.php ( 4.08 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/base.php ( 1.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Loader.php ( 12.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/composer/autoload_static.php ( 6.54 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Error.php ( 4.00 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/psr/log/Psr/Log/LoggerInterface.php ( 2.97 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Container.php ( 15.53 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/App.php ( 26.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Env.php ( 2.85 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Config.php ( 9.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/convention.php ( 11.74 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/tags.php ( 0.96 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Hook.php ( 5.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/common.php ( 37.88 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/helper.php ( 20.29 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/provider.php ( 0.62 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/app.php ( 8.05 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Env.php ( 1.17 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Facade.php ( 3.44 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/cache.php ( 1.13 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/console.php ( 0.91 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/cookie.php ( 1.11 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/database.php ( 2.26 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/log.php ( 1.22 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/middleware.php ( 0.85 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/session.php ( 1.06 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/template.php ( 1.69 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/trace.php ( 0.84 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-mbstring/bootstrap.php ( 4.57 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-php72/bootstrap.php ( 1.41 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-intl-idn/bootstrap.php ( 2.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/ralouphie/getallheaders/src/getallheaders.php ( 1.60 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/promises/src/functions_include.php ( 0.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/promises/src/functions.php ( 11.77 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/psr7/src/functions_include.php ( 0.15 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/psr7/src/functions.php ( 26.03 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/guzzle/src/functions_include.php ( 0.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/guzzle/src/functions.php ( 9.65 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/overtrue/wechat/src/Kernel/Support/Helpers.php ( 2.28 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/overtrue/wechat/src/Kernel/Helpers.php ( 1.81 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/naixiaoxin/think-wechat/src/helper.php ( 0.18 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Hook.php ( 1.46 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Db.php ( 7.67 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Lang.php ( 7.38 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Request.php ( 57.17 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Log.php ( 8.92 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/log/driver/File.php ( 8.95 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/lang/zh-cn.php ( 12.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/route/route.php ( 3.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Route.php ( 3.83 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Route.php ( 25.79 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Domain.php ( 7.07 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleGroup.php ( 16.45 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Rule.php ( 28.50 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleItem.php ( 8.69 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleName.php ( 3.92 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Config.php ( 1.52 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/naixiaoxin/think-wechat/src/Behavior/AppInit.php ( 1.94 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/dispatch/Module.php ( 5.21 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Dispatch.php ( 9.27 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Middleware.php ( 5.34 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Cookie.php ( 7.35 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/View.php ( 5.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/view/driver/Think.php ( 6.12 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Template.php ( 47.31 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/template/driver/File.php ( 2.29 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Session.php ( 14.35 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Debug.php ( 7.57 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Cache.php ( 3.27 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/cache/driver/File.php ( 7.91 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/cache/Driver.php ( 8.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Chapter.php ( 63.61 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Check.php ( 2.03 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Base.php ( 2.97 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Controller.php ( 7.48 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/traits/controller/Jump.php ( 4.76 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/model/BooksModule.php ( 40.51 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Model.php ( 27.26 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/Attribute.php ( 17.49 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/RelationShip.php ( 19.82 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/ModelEvent.php ( 6.04 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/TimeStamp.php ( 2.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/Conversion.php ( 7.49 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Connection.php ( 58.94 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/connector/Mysql.php ( 5.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/builder/Mysql.php ( 5.51 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Builder.php ( 36.45 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Query.php ( 104.44 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Cache.php ( 2.06 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Response.php ( 9.68 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/response/View.php ( 2.28 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/runtime/temp/3bd55e974fa579e25ffeec3951e1269c.php ( 4.04 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/debug/Html.php ( 4.02 KB )

0.082190s