計所執。
「諸菩薩舍妄」,菩薩把遍計所執性舍掉,「一向顯真實」,圓成實性就顯了。
「應知顯不顯,真義非真義」,一個是顯虛妄,一個是顯真義,這是凡夫跟菩薩的不同。
「轉依即解脫」,把那些虛妄的去掉,把真實的顯出來,這是轉依。
把凡夫的覆真、顯虛妄,轉成菩薩的舍妄、顯真實,這是轉依。
轉依之後就解脫,那些障除掉了就自在。
「随欲自在行」,那就可以自在。
這是解脫,轉依之後能得解脫。
乙二 涅槃無住義
于生死涅槃 若起平等智 爾時由此證 生死即涅槃
由是于生死 非舍非不舍 亦即于涅槃 非得非不得
前一個頌:什麼叫無住涅槃?生死、涅槃,本來兩個是不同的,一個是苦,一個是安樂,但是你起平等智之後,證到生死就是涅槃。
後一個頌,正好補充了前面那一段,否則前面那段文,你看起來總是感到不踏實,感到裡邊還缺一個什麽東西,這裡補上去就沒有什麽問題了。
釋曰:為顯轉依故說多頌。
如諸凡夫由無明故覆障真實,顯一切種所有虛妄;如是聖者無明斷故舍離虛妄,顯一切種所有真實。
由此道理,應知顯不顯真義非真義者,遍計所執非真不轉,圓成實相真義轉故。
言轉依者,此即轉依,于此位中真義現行,非真實義不現行故。
即解脫者,即此轉依解脫相應。
随欲自在行者,謂此解脫随其所欲自在而行,非如聲聞所得解脫猶如斬首,畢竟安住般涅槃故。
「為顯轉依故說多頌」,我們要解釋轉依,說了很多的頌。
「如諸凡夫由無明故覆障真實,顯一切種所有虛妄」,凡夫有無明,真實被蓋掉了,所顯的都是虛妄,遍計所執。
「如是聖者無明斷故」,登了地的那些聖者,登一地斷一品無明,無明不斷地斷。
「舍離虛妄,顯一切種所有真實」,把虛妄就舍離掉,把所有的真實性都證到。
「由此道理,應知顯不顯真義非真義者」,這兩句頌文應怎麼講呢?遍計所執是非真,它就不轉了;圓成實相是真實的,它就生起來,那就是轉依。
「言轉依者,此即轉依,于此位中真義現行,非真實義不現行故」,所謂轉依,轉什麼呢?把遍計所執舍掉,證到圓成實性,那就叫轉依。
本來是依他起的雜染那一分,就是遍計所執,就是雜染法;現在起了無分别智對治,把雜染的那一分(遍計所執)破掉,就顯圓成實相,這叫轉依。
就是在依他起上面,把雜染的那一分轉成清凈的那一分。
這個時候,真義(圓成實性)現行了,非真義(遍計所執性)就滅掉了。
這個就叫轉依。
「即解脫者,即此轉依解脫相應」,怎麼叫「即解脫」呢?轉依了之後,虛妄的去掉,那些障都去掉,當然就解脫。
所謂解脫,就是原先有障,把你障住了,現在沒有障了,你就解脫了。
繩子解掉,你就解脫了。
「随欲自在行者,謂此解脫随其所欲自在而行」,既然解脫了,就随心所欲,你要怎麽做就可以做到。
「非如聲聞所得解脫猶如斬首,畢竟安住般涅槃故」,聲聞的解脫就是灰身泯智,好比頭被砍掉了,再也沒有作用了,隻是住在涅槃裡,對世間而言,等于這個人沒有了。
菩薩不是這樣,菩薩随欲自在,廣度衆生,你要怎麽度就怎麽度,要上天度,下地度,乃至地獄都能度;度的時候也有方便善巧,再難調的有情也可以調。
這就是自在,聲聞就不自在。
于生死涅槃若起平等智等者,謂于生死及于涅槃起平等智,由此二種無别性故,即于此時是爾時義。
又此二種雲何平等?以諸雜染名為生死,即雜染法無我之性名為涅槃。
菩薩通達諸法無我,平等智生,見彼諸法皆無自性,諸有生死即是涅槃,以于其中見極寂靜,即涅槃故。
若如是知,複何所得?由是于生死非舍非不舍等者,諸有生死即是涅槃,是故不舍,即是無别有可舍義;即于其中見無性故離諸雜染,名非不舍。
既得如是,亦即于涅槃非得非不得:離生死外無别涅槃而可證得,故名非得;複于其中見寂靜故,雖無性别而證涅槃,名非不得。
「于生死涅槃若起平等智等者,謂于生死及于涅槃起平等智」,生死,流轉,受苦的;涅槃,還滅,是安樂的。
兩者是不一樣的。
凡夫乃至聲聞都是要得涅槃,要求離開生死。
了生死!了生死!這話大家都會說,但是要考慮考慮是不是二乘的發心,不能隻講自己了生死。
我們碰到有的居士,他原先在外邊做了很多菩薩利益衆生的事情,後來聽了一些不知道是什麼人講的話,或者看了什麽書,就說年紀大了,要了生死,外面的什麼事都不幹,菩薩道也不行了。
你想想看,我們要求生西方,是大乘的淨土宗,你把衆生放下,爲自己了生死去了,這個話已經成問題。
了生死是自己的事情,度衆生纔是菩薩道。
淨土宗不是二乘,是大乘(菩薩乘)的一個宗派,怎麼可以這樣說?所以看到這些人很可憐。
當然你重點要求念佛三昧,一心不亂,這個是對的。
但你不能說爲自己要了生死,外面一切的事情,利益衆生的事情都不管。
這個話不好說,你隻能說現在要專門修一心不亂,外面事情暫時少管一些,不能說「我不管了,我專門了生死」,這個話裡面就有問題。
那麼菩薩于生死涅槃得平等智,生死即涅槃。
「由此二種無别性故」,因為有了這個智慧,知道生死、涅槃不是兩個性,生死就是涅槃,生死的法性就是涅槃。
「即于此時是爾時義」,爾時,就是你現證的時候,生死就是涅槃。
「又此二種雲何平等?」平等智起了之後,生死涅槃就平等了,為什麼平等啊?要把這個道理講一下。
「以諸雜染名為生死」,雜染法是生死,前面講過的,煩惱雜染、業雜染、生雜染,這就是生死。
「即雜染法無我之性名為涅槃。
」一切法沒有自性,法無我。
那些生死雜染法的法性,無我的性,就叫涅槃。
那就是說,把依他起上的那個遍計所執除掉,所顯的性就是圓成實性,就是涅槃。
「菩薩通達諸法無我,平等智生」,菩薩跟聲聞不同,他通達兩個無我,不但補特伽羅無我,法也無我。
這時候他的平等智就生了。
什麼叫平等智呢?「見彼諸法皆無自性,諸有生死即是涅槃」,這就是平等智,一切法都沒有自性,這是平等的,生死也沒有自性,涅槃也沒有自性,那就平等。
那麼這些,《維摩诘經》等經就講了很多,比如「佛說淫怒癡性即是解脫」、「生死即涅槃」,平等智顯的時候就入不二法門。
「以于其中見極寂靜,即涅槃故」,為什麼生死就是涅槃呢?就在生死裡面看到它的極寂靜,它本性無我,就是寂靜的,寂靜就是涅槃。
「若如是知,複何所得?」你平等智生起之後知道了,還有什麼得呢?「由是于生死非舍非不舍等者,諸有生死即是涅槃」,涅槃就是生死,你還有舍什麼生死呢?聲聞因爲法無我性沒有證到,就要舍生死來求涅槃;你知道一切法也無自性,生死就是涅槃,你還有什麼舍,還有什麼取呢?沒有這些。
所以生死也不必舍,就是涅槃。
「即是無别有可舍義」,沒有另外一個東西可以舍,生死就是涅槃。
「即于其中見無性故離諸雜染,名非不舍」,但也不跟凡夫一樣,沒有舍生死,被生死捆住。
菩薩因爲看到一切生死法沒有自性,就離雜染了(雜染,就是煩惱、業、生之類),這個也叫非不舍。
依大乘的境界,說舍不是,說不舍也不是,所以叫非舍非不舍。
「既得如是,亦即于涅槃非得非不得」,既然生死非舍非不舍,就涅槃來說,也是非得非不得。
你舍了生死得涅槃,既然不舍生死,也不得涅槃,但是非不舍生死,也非不得涅槃。
這兩個是相對的。
「離生死外無别涅槃而可證得,故名非得」,離開了生死再證一個涅槃,這叫得;你還是在生死裡邊,涅槃就是生死,沒有把生死舍掉而另外得一個涅槃,所以說非得,沒有得到。
這兩者就是一個,一個是法,一個是法性。
「複于其中見寂靜故」,他跟凡夫不一樣,在生死中看到本性就是寂靜。
「雖無性别而證涅槃,名非不得」,雖然生死和涅槃兩個自性沒有差别,生死這個法的法性就是涅槃,而菩薩在生死當中見了寂靜,這就是證涅槃,也叫做非不得。
你說他跟凡夫一樣,沒有得到涅槃嗎?也不是,這叫非不得,即是非得也非不得。
生死非舍非不舍,涅槃非得非不得,要把這個道理補充到前面「出體相」那一科,說明「以舍雜染不舍生死」以及「生死謂依他起性雜染分,涅槃謂依他起性清淨分」的道理。
這些比較難以理解的地方,經過這裡的補充,就豁然清楚了。
(第三十四講完)
基本
文件
流程
错误
SQL
调试
- 请求信息 : 2026-07-25 02:55:38 HTTP/2.0 GET : https://zheca.com/info/52092/1124338_5.html
- 运行时间 : 0.068740s [ 吞吐率:14.55req/s ] 内存消耗:4,742.84kb 文件加载:93
- 查询信息 : 1 queries 0 writes
- 缓存信息 : 17 reads,0 writes
- /www/wwwroot/zheca.com/public/index.php ( 4.08 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/base.php ( 1.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Loader.php ( 12.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/composer/autoload_static.php ( 6.54 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Error.php ( 4.00 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/psr/log/Psr/Log/LoggerInterface.php ( 2.97 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Container.php ( 15.53 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/App.php ( 26.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Env.php ( 2.85 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Config.php ( 9.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/convention.php ( 11.74 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/tags.php ( 0.96 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Hook.php ( 5.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/common.php ( 37.88 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/helper.php ( 20.29 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/provider.php ( 0.62 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/app.php ( 8.05 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Env.php ( 1.17 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Facade.php ( 3.44 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/cache.php ( 1.13 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/console.php ( 0.91 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/cookie.php ( 1.11 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/database.php ( 2.26 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/log.php ( 1.22 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/middleware.php ( 0.85 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/session.php ( 1.06 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/template.php ( 1.69 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/trace.php ( 0.84 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-mbstring/bootstrap.php ( 4.57 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-php72/bootstrap.php ( 1.41 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-intl-idn/bootstrap.php ( 2.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/ralouphie/getallheaders/src/getallheaders.php ( 1.60 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/promises/src/functions_include.php ( 0.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/promises/src/functions.php ( 11.77 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/psr7/src/functions_include.php ( 0.15 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/psr7/src/functions.php ( 26.03 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/guzzle/src/functions_include.php ( 0.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/guzzle/src/functions.php ( 9.65 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/overtrue/wechat/src/Kernel/Support/Helpers.php ( 2.28 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/overtrue/wechat/src/Kernel/Helpers.php ( 1.81 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/naixiaoxin/think-wechat/src/helper.php ( 0.18 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Hook.php ( 1.46 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Db.php ( 7.67 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Lang.php ( 7.38 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Request.php ( 57.17 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Log.php ( 8.92 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/log/driver/File.php ( 8.95 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/lang/zh-cn.php ( 12.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/route/route.php ( 3.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Route.php ( 3.83 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Route.php ( 25.79 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Domain.php ( 7.07 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleGroup.php ( 16.45 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Rule.php ( 28.50 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleItem.php ( 8.69 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleName.php ( 3.92 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Config.php ( 1.52 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/naixiaoxin/think-wechat/src/Behavior/AppInit.php ( 1.94 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/dispatch/Module.php ( 5.21 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Dispatch.php ( 9.27 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Middleware.php ( 5.34 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Cookie.php ( 7.35 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/View.php ( 5.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/view/driver/Think.php ( 6.12 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Template.php ( 47.31 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/template/driver/File.php ( 2.29 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Session.php ( 14.35 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Debug.php ( 7.57 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Cache.php ( 3.27 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/cache/driver/File.php ( 7.91 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/cache/Driver.php ( 8.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Chapter.php ( 63.61 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Check.php ( 2.03 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Base.php ( 2.97 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Controller.php ( 7.48 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/traits/controller/Jump.php ( 4.76 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/model/BooksModule.php ( 40.51 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Model.php ( 27.26 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/Attribute.php ( 17.49 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/RelationShip.php ( 19.82 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/ModelEvent.php ( 6.04 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/TimeStamp.php ( 2.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/Conversion.php ( 7.49 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Connection.php ( 58.94 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/connector/Mysql.php ( 5.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/builder/Mysql.php ( 5.51 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Builder.php ( 36.45 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Query.php ( 104.44 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Cache.php ( 2.06 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Response.php ( 9.68 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/response/View.php ( 2.28 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/runtime/temp/3bd55e974fa579e25ffeec3951e1269c.php ( 4.04 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/debug/Html.php ( 4.02 KB )

0.069600s