在中國近代史上,那位創建“太平天國”的洪秀全天王,和後來奠立“人民共和國”的毛澤東主席,實有極多的相似之處。
洪、毛二人都是有枭雄之才,而失意怨恚的傳統農村知識分子和草莽英雄。
秀全考不取秀才,于一再落第之後,沮喪卧病,終于蒙上帝恩召,“升天”拜見耶稣,才決心舍正途走偏鋒,搞他個一知半解,半調子的洋宗教來除妖濟世。
澤東考不進大學,在北大“偷聽”時,受盡當時一批趾高氣揚青年高知的屈辱,乃咬牙切齒鑽入“地下”,受學于馬恩列斯,以緻終生抱他個有竅不通的半調子洋主義,來“興無滅資”。
以流寇方式起家、領導農民暴動,二人後來都做了“皇帝”。
做皇帝之後,二人皆強不知以為知,推行個人臆斷而誤盡蒼生。
晚年更猜忌多疑,殺盡功臣;直至心理變态、嗜欲好色、穢亂春宮。
但是他二人命運的收場,卻有霄壤之别。
毛氏壽終正寝,被裝入水晶棺内,公開展覽,任人瞻拜或唾罵。
洪某畏禍自殺,被裹以黃绫,投入陰溝,任人鞭屍或歎息。
總之,二人同是草菅人命、膽大妄為的風流人物、草莽英雄;同為半通不通的農村知識分子、小學教員、私塾先生,而幸與不幸之間,懸殊若斯!胡為乎而然呢?暫将毛公留入後篇,今且一論洪公的成敗,以就正于高明。
2.1 “改朝換代”與“改朝換制”
首先吾人如用現代社會科學的法則,來分析“太平天國”的曆史,便知洪楊革命實絕無成功之可能。
理由是“時代設限”,非人力所可強求也。
怎樣叫做“時代設限”呢?蓋我國曆史上的草莽英雄,在天下大亂之時,逐鹿中原,他們所追求的最高目标,都隻是個簡單的“改朝換代”——他們要打倒一個腐敗的朝廷,摧毀一個腐爛的社會。
然後在一片王石俱焚的廢墟上,改朝而不換制,依樣畫葫蘆,再畫它兩三百年,然後再讓别人去打倒。
不幸自“鴉片”戰後(一八四二),西風東漸,人類的曆史已經由“中古”進入“現代”。
我國原有那一套政治、經濟、社會、倫理等等的“傳統制度”,在西洋的“現代制度”挑戰之下,都無法原封不動地延續下去了。
因此“時代”和“曆史”對我們這新一輩的逐鹿中原豪傑們的要求,就不止于“改朝換代”,他們還得有點“改朝換制”的見識和能力——“換制”,不是隻把名詞上的“皇帝”換成“主席”或“總統”;把“司令官”換成“司令員”。
它們還需要有點“質變”。
搞“質變”,不特洪楊無此知識和能力。
比他們晚了數十年的“總統”和“主席”們,還照樣變不了呢!
再者,搞一個國家、一個社會的“質變”——尤其是像咱們中國這個有二三千年未變的古老大帝國——也非一人一代,便可“畢其功于一役”的“突變”。
它是“緩慢”的,經驗“累積”的,分“階段”前進的“漸變”。
窮則變、變則通。
其程序是迂回曲折,有得有失,流血流汗,最後才能摸索出一個長治久安的新制度;然後才能在世界政壇上和“先進國家”輪流坐莊,創造一個“超西方”(Post-Western)、“超現代”(Post-Modern)的局面來。
所以在十九世紀中期來替天行道的洪楊諸賢,都隻是具有“改朝”之才,而缺其“換制”之識。
恕我再重複一句,縱使他們具有(如後來孫中山先生那樣的換制之識),他們也沒有搞“換制”的機運。
西哲有言曰:“制度者,智慧與機運之聯合産兒也”。
二者缺一不可。
有“智慧”無“機運”,則哲學家之幻想也;紙上談兵也。
“機運”未到,便“躐等”而行之,那往往就變成“先知先覺”的烈士。
我國近代史上的“烈士”何止萬千。
台灣的雷震先生便是最近的一位。
他的“智慧”和他應該有的“機運”,時間差距不過二十年耳。
【附注】躐(liè)等:超越等級,不按次序。
再從另一方向看:如有“機運”而無“智慧”;身在其位,而識見不能謀其政,則誤國誤民,問題就大了。
今日大陸上,養尊處優于中南海深宮之内的“八老”,“可能”就屬于此類。
筆者此處對“八老”的評價。
隻敢用“可能”(英文裡叫probable或possible)二字。
将來曆史的演變,和史家對他們作正面的評價,也是有“可能”的。
在下今日所以敢鬥膽曰之者,卻也是根據一項曆史上的“必然”——此一必然,則為六四“天安門事變”,在今後曆史書内的“必然平反”。
六四在“必然平反”之後,則曆史家又怎樣去安插“八老”呢?故筆者不待蓍龜而鬥膽先說之。
【附注】上段文字開始為“在下今日所以敢鬥膽月旦之者”,實在不明所以,懷疑是排版錯誤,故以“曰”字代替。
不待蓍(shī)龜:古時蔔筮,用蓍草和龜甲,以蔔吉兇。
所以這個成語就是指比喻事情是明擺着的。
以今鑒古,言歸正傳,我們再去看看洪楊之變:
我們讀史者,如把“太平天國”十四年中所已經發現的史料和史書,攤開來心平氣和的去審查審查,我們便覺得他們在“智慧”與“機運”兩方面都欠完善。
“智慧”對他們所起的并且隻是些負作用;而“機運”對他們也隻有半個是正面的——洪楊那個時代,他們隻具有個極大的“改朝”的機運,而無“換制”的機運。
洪秀全搞了十四年,所靠的就是這半個“機運”。
搞得好,他或者可以建立個短命的朝廷。
但是他是不能解決中國近代史上“換制”問題的。
“換制”的問題如果解決下了,那他的朝廷也就不可能太長久。
後來的孫、袁、蔣、毛、鄧五公,對這個“換制”的問題都無法解決,況洪楊乎?此筆者所謂之“時代設限”也。
【附注】李登輝總統可說是部分的解決了中國近代史上的“換制”問題。
可賀也。
但是這一換制“階段”之跨進,非李公個人之力也,“時代”與“機運”使然也。
幹萬不能棋錯一着,走火入魔!
但是話說回頭,洪、楊如真是英雄,他們應能掌握那半個“改朝”的機會,學學闖王李自成,一鼓作氣把北京打下,登極太和殿,号令全國,過幾天幾月甚至幾年幾十年(如“毛主席”)的皇帝瘾。
并此而不能,終至屍填溝壑,及身而敗,那就太窩囊了。
筆者于此短篇拙作中,無意效颦賈生,來寫篇《過洪論》,隻想就其荦荦大者,略舉數端,以見太平興亡之由而已耳。
【附注】荦荦大者(luòluòdàzhě):荦荦即明顯,指明顯的重大的方面。
2.2 洪天王就是恺撒瓊斯
據筆者的一家之見,太平天國運動最大的緻命傷,實在是他們一知半解,卻十分自信,而萬般狂熱的宗教。
興也由他、敗也由他。
洪秀全本人實在不是一個如一般史家所稱頌的,什麼領導農民起義,反抗封建制度的革命領袖。
相反的,他從頭到尾隻是基督教中一個狂熱教派(afanaticalChristiansect)的“教父”(cultleader)。
巧合的是:當他這個狂熱教門形成之時,卻正趕上發自廣西的清末改朝換代的機運。
洪氏及其一些狂熱信徒乃被卷入了這個有時代性的政治漩渦裡去;從而被逼上梁山,化宗教信仰為政治力量,一旦造起反來,也就一不做、二不休的變成“逐鹿中原”豪傑中之一股了。
終至釀成死人數千萬的“太平天國”大悲劇。
“宗教”原是人類文明中最重要的環節之一。
由于許多特殊原因,雖然它在我國曆史上,還沒闖過太多的禍亂,但是在所有其它民族的曆史裡,那些死人如麻的所謂“宗教戰争”,己不知發生過幾百十次呢!大的史例如伊斯蘭教之興起、十字軍之東征、聖女貞德之奇迹,固不必提。
且舉一兩樁近在目前的小例子,來比較一下,便可概其餘。
近在一九七八年,美國舊金山有一名叫吉姆?瓊斯(JimJones,1931~1978)的基督教牧師。
他在不知不覺中忽然發生了神靈感應,使他變成了一位有奇異療效的醫生。
他能為病人醫治一些奇病雜症,包括肺癌。
一時聲名大噪,信徒四集。
群衆增多了,瓊斯竟自稱是“耶稣轉世”(ReincarnationofJe
基本
文件
流程
错误
SQL
调试
- 请求信息 : 2026-02-12 07:07:53 HTTP/2.0 GET : https://zheca.com/info/52017/1123550.html
- 运行时间 : 0.147370s [ 吞吐率:6.79req/s ] 内存消耗:4,743.36kb 文件加载:93
- 查询信息 : 1 queries 0 writes
- 缓存信息 : 17 reads,0 writes
- /www/wwwroot/zheca.com/public/index.php ( 4.08 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/base.php ( 1.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Loader.php ( 12.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/composer/autoload_static.php ( 6.54 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Error.php ( 4.00 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/psr/log/Psr/Log/LoggerInterface.php ( 2.97 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Container.php ( 15.53 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/App.php ( 26.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Env.php ( 2.85 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Config.php ( 9.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/convention.php ( 11.74 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/tags.php ( 0.96 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Hook.php ( 5.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/common.php ( 37.88 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/helper.php ( 20.29 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/provider.php ( 0.62 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/app.php ( 8.05 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Env.php ( 1.17 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Facade.php ( 3.44 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/cache.php ( 1.13 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/console.php ( 0.91 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/cookie.php ( 1.11 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/database.php ( 2.26 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/log.php ( 1.22 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/middleware.php ( 0.85 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/session.php ( 1.06 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/template.php ( 1.69 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/trace.php ( 0.84 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-mbstring/bootstrap.php ( 4.57 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-php72/bootstrap.php ( 1.41 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-intl-idn/bootstrap.php ( 2.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/ralouphie/getallheaders/src/getallheaders.php ( 1.60 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/promises/src/functions_include.php ( 0.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/promises/src/functions.php ( 11.77 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/psr7/src/functions_include.php ( 0.15 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/psr7/src/functions.php ( 26.03 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/guzzle/src/functions_include.php ( 0.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/guzzle/src/functions.php ( 9.65 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/overtrue/wechat/src/Kernel/Support/Helpers.php ( 2.28 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/overtrue/wechat/src/Kernel/Helpers.php ( 1.81 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/naixiaoxin/think-wechat/src/helper.php ( 0.18 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Hook.php ( 1.46 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Db.php ( 7.67 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Lang.php ( 7.38 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Request.php ( 57.17 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Log.php ( 8.92 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/log/driver/File.php ( 8.95 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/lang/zh-cn.php ( 12.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/route/route.php ( 3.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Route.php ( 3.83 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Route.php ( 25.79 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Domain.php ( 7.07 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleGroup.php ( 16.45 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Rule.php ( 28.50 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleItem.php ( 8.69 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleName.php ( 3.92 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Config.php ( 1.52 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/naixiaoxin/think-wechat/src/Behavior/AppInit.php ( 1.94 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/dispatch/Module.php ( 5.21 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Dispatch.php ( 9.27 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Middleware.php ( 5.34 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Cookie.php ( 7.35 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/View.php ( 5.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/view/driver/Think.php ( 6.12 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Template.php ( 47.31 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/template/driver/File.php ( 2.29 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Session.php ( 14.35 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Debug.php ( 7.57 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Cache.php ( 3.27 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/cache/driver/File.php ( 7.91 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/cache/Driver.php ( 8.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Chapter.php ( 63.61 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Check.php ( 2.03 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Base.php ( 2.97 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Controller.php ( 7.48 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/traits/controller/Jump.php ( 4.76 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/model/BooksModule.php ( 40.51 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Model.php ( 27.26 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/Attribute.php ( 17.49 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/RelationShip.php ( 19.82 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/ModelEvent.php ( 6.04 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/TimeStamp.php ( 2.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/Conversion.php ( 7.49 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Connection.php ( 58.94 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/connector/Mysql.php ( 5.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/builder/Mysql.php ( 5.51 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Builder.php ( 36.45 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Query.php ( 104.44 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Cache.php ( 2.06 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Response.php ( 9.68 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/response/View.php ( 2.28 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/runtime/temp/3bd55e974fa579e25ffeec3951e1269c.php ( 4.04 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/debug/Html.php ( 4.02 KB )

0.148640s