果聖者所證的,名為有餘涅槃;沒有殘餘煩惱存在的,而為羅漢聖者所證的,名為無餘涅槃。
後來學者思想變化,認為涅槃唯是羅漢聖者所證得的,三果聖人并不能證得涅槃。
證得涅槃的羅漢,由于生前死後的差别,所以分為肉體尚存時的有餘涅槃,肉體結束後入于灰身泯智的無餘涅槃,可見涅槃思想亦是在發展中的。
未得涅槃解脫,必受生死系縛,在生死海中,既有諸系縛,證入涅槃界,當就得解脫,解脫是由體證寂滅涅槃而來。
衆生在生死中,所以受諸系縛,感到種種不自在,實在由于煩惱從中作祟。
如經中說:“非眼系色,非色系眼,中間欲貪,是其系也”。
欲想從系縛中解脫過來,并無其他特殊的辦法,隻要運用鋒利的智慧刀,割斷系縛的煩惱繩索,當下就得自由自在。
經中告訴我們:佛法行者如能做到棄舍惑業所感的五取蘊身,入于無餘涅槃界,得到究竟解脫,後有五蘊不複再生;永遠離卻五取蘊的系縛,就是真正的得到自由解脫,所以說為涅槃解脫。
不為生死苦迫所累的解脫涅槃,就是諸法的空性,亦即所體現到的諸法寂滅,如是寂滅空性,猶如日朋天空那樣的光輝皎潔,再也沒有一些兒的陰影剩餘。
印順論師說:“幻化的身心永滅,惟是性空,惟是法身,這即是涅槃”。
像這樣的寂滅涅槃,是不可以說為什麼的。
“如直論涅槃,那是不能說有,也不能說無;不能想像為生,也不能說是無生,這是超名相數量的,不可施設的”。
雜含三四、九六二經說:“寂靜、清涼、真實。
如是解脫,生者不然,不生亦不然”。
隻可說為:“甚深廣大,無量無數,永滅”。
假定有人想像涅槃是怎樣怎樣的,那不但沒有證得涅槃,亦根本沒有認識涅槃。
所以照摩迦以為:“世尊所說無漏阿羅漢,身壞命終無所有”,被斥為邪見。
試問:“如來見法真實如,住無所得,無所施設”(雜含五、一O五);這怎樣可想像為無所有呢?本事經(三)也說得極為明白:“究竟寂靜,究竟清涼,隐沒不現,惟依于清淨無戲論之體。
不可謂有,不可謂無,不可謂彼亦有亦無,不可謂彼非有非無,隻可說為不可施設究竟涅槃”。
但後來的部派佛教學者,對這不可施設的究竟涅槃,同樣有著不同的看法,現在不妨在下略為論說。
三有部系的解脫說
部派學者對于涅槃的诤論,不是诤論有沒有涅槃,因為涅槃是聖智所直覺的境界,為聲聞佛法行者所共同承認的,還有什麼可诤論的?然而部派所以仍有不同的說法,是論涅槃有沒有它的實在别體。
讨論到這問題,可以想像到的,有部系的學者,主涅槃實有的。
印順論師在性空學探源中說:“隻是這種有,不是平常見聞覺知到而可說的(後代發展為真常妙有),隻能方便的用“常”、“善”、“寂”等來形容它。
不像有為世象之由關系性,它是超越時間性的,證不證悟它都是本來如此的,所以叫常。
世間雖有善惡無記三性,但都是有漏雜染的,在勝義的立場都不是善,而唯勝義的涅槃才是純善的,它與相對可記性的世間善有絕大的不同,所以叫善。
寂,是不動亂;世間一切動亂起滅相,到此皆風平浪靜,在生滅的否定意義上,名之曰寂……涅槃體性的擇滅無為,有部認為實有,是說涅槃離系,有漏法不生,不單是消極的不生,是另有擇滅無為的實法,有力能使有漏法滅而不生”。
對這明白有所交代的,如俱舍論卷第六說:“此法自性實有離言,唯諸聖者各别内證,但可方便總相說言:是常是善,别有實物名為擇滅,亦名離系”。
所以堅主涅槃是實有的。
有部雖主涅槃有實自體,但從他派生出來的經部,卻說一切無為皆非實有,涅槃既然是屬無為,當亦是屬非實有的,因如色受等的别有實物,在涅槃界中,根本是無所有的。
這個說法,有部當然不會同意的,因若涅槃真的都無有體的話,佛在經中為什麼說一切有為無為法中,從此涅槃為最第一?要知任何一法必有其體才可安立共名,假定無體怎麼可立法名?怎麼可說為無為中最為殊勝?在這現實世間明白的見到諸法自相,展轉互相相望方可說有勝劣,從來沒有見說于死角空花中,彼此展轉相望安立勝劣,因為死角空花根本是沒有的,怎樣可以安立它的勝劣差别?如是像這樣的分析起來,我們決定認為别有涅槃。
一般說為法之所以為法,由于它的能持自柑,涅槃能夠任持它的自相,當亦可以說名為法,而且這法在餘法中,其體是最極殊勝的,所以涅槃有體實是應無可疑的。
同時佛在經中曾這樣說:“苾刍當知,定有無生,此若無者,生死衆苦,應無盡期,由有無生,乃至廣說”。
經中說的無生,就是指的涅槃,而這涅槃是決定有的,由于定有這個涅槃,佛法行者契入涅槃,生死衆苦就可永息,假定沒有實在涅槃,那就永遠的漂流于三有生死海中,那就永遠沒有辦法突破生死衆苦的包圍,如是還要修學佛法做什麼?涅槃是離染污煩惱而證得的,亦是佛在經中所常說的。
如是離染涅槃,于諸法中最為殊勝,沒有那法可以與之相比的,所以應如色受等法的實有,其義決定得以成立。
假定如經部學者所說涅槃體非有的話,怎麼會合所度化的衆生,對于生死生起厭離,對于涅槃生起欣求?要知非有中沒有勝劣可以相比的,還有什麼欣厭可得?涅槃為聖者之所證得的,如果有人起颠倒見撥無涅槃,佛法将之斥為邪見妄說,假定真如有些人所說涅槃是非有的話,那些撥無涅槃者說無涅槃,不但不可說為錯誤的倒解,應該認為這是正見才對,怎麼可以斥為邪見妄說?所以說涅槃無的這句話是不能成立的。
再說,行者緣于滅谛境的時候,生起滅靜妙離等見,依佛法向來所說,這是屬于正見,如果涅槃是無,行者起靜等見,不是如實的了解滅谛,豈不成為倒見?因不是非有中有靜不靜,如無有體的石女兒,既不可以說它勇敢,亦不可以說它怯弱。
現實世間所見到的,病沒有了别有調适,諸苦惱無别有安樂,如是亦應有為差别,于非有位中别有無為。
又
基本
文件
流程
错误
SQL
调试
- 请求信息 : 2026-02-12 09:37:54 HTTP/2.0 GET : https://zheca.com/info/52047/1123820_3.html
- 运行时间 : 0.114402s [ 吞吐率:8.74req/s ] 内存消耗:4,734.34kb 文件加载:93
- 查询信息 : 1 queries 0 writes
- 缓存信息 : 17 reads,0 writes
- /www/wwwroot/zheca.com/public/index.php ( 4.08 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/base.php ( 1.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Loader.php ( 12.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/composer/autoload_static.php ( 6.54 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Error.php ( 4.00 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/psr/log/Psr/Log/LoggerInterface.php ( 2.97 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Container.php ( 15.53 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/App.php ( 26.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Env.php ( 2.85 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Config.php ( 9.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/convention.php ( 11.74 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/tags.php ( 0.96 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Hook.php ( 5.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/common.php ( 37.88 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/helper.php ( 20.29 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/provider.php ( 0.62 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/app.php ( 8.05 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Env.php ( 1.17 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Facade.php ( 3.44 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/cache.php ( 1.13 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/console.php ( 0.91 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/cookie.php ( 1.11 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/database.php ( 2.26 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/log.php ( 1.22 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/middleware.php ( 0.85 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/session.php ( 1.06 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/template.php ( 1.69 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/config/trace.php ( 0.84 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-mbstring/bootstrap.php ( 4.57 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-php72/bootstrap.php ( 1.41 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/symfony/polyfill-intl-idn/bootstrap.php ( 2.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/ralouphie/getallheaders/src/getallheaders.php ( 1.60 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/promises/src/functions_include.php ( 0.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/promises/src/functions.php ( 11.77 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/psr7/src/functions_include.php ( 0.15 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/psr7/src/functions.php ( 26.03 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/guzzle/src/functions_include.php ( 0.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/guzzlehttp/guzzle/src/functions.php ( 9.65 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/overtrue/wechat/src/Kernel/Support/Helpers.php ( 2.28 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/overtrue/wechat/src/Kernel/Helpers.php ( 1.81 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/naixiaoxin/think-wechat/src/helper.php ( 0.18 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Hook.php ( 1.46 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Db.php ( 7.67 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Lang.php ( 7.38 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Request.php ( 57.17 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Log.php ( 8.92 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/log/driver/File.php ( 8.95 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/lang/zh-cn.php ( 12.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/route/route.php ( 3.16 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Route.php ( 3.83 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Route.php ( 25.79 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Domain.php ( 7.07 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleGroup.php ( 16.45 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Rule.php ( 28.50 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleItem.php ( 8.69 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/RuleName.php ( 3.92 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Config.php ( 1.52 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/vendor/naixiaoxin/think-wechat/src/Behavior/AppInit.php ( 1.94 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/dispatch/Module.php ( 5.21 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/route/Dispatch.php ( 9.27 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Middleware.php ( 5.34 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Cookie.php ( 7.35 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/View.php ( 5.71 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/view/driver/Think.php ( 6.12 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Template.php ( 47.31 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/template/driver/File.php ( 2.29 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Session.php ( 14.35 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Debug.php ( 7.57 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Cache.php ( 3.27 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/cache/driver/File.php ( 7.91 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/cache/Driver.php ( 8.70 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Chapter.php ( 63.61 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Check.php ( 2.03 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/controller/Base.php ( 2.97 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Controller.php ( 7.48 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/traits/controller/Jump.php ( 4.76 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/application/index/model/BooksModule.php ( 40.51 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Model.php ( 27.26 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/Attribute.php ( 17.49 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/RelationShip.php ( 19.82 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/ModelEvent.php ( 6.04 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/TimeStamp.php ( 2.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/model/concern/Conversion.php ( 7.49 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Connection.php ( 58.94 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/connector/Mysql.php ( 5.58 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/builder/Mysql.php ( 5.51 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Builder.php ( 36.45 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/db/Query.php ( 104.44 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/facade/Cache.php ( 2.06 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/Response.php ( 9.68 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/response/View.php ( 2.28 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/runtime/temp/3bd55e974fa579e25ffeec3951e1269c.php ( 4.04 KB )
- /www/wwwroot/zheca.com/thinkphp/library/think/debug/Html.php ( 4.02 KB )

0.115337s